Jak poinformował kierownik Działu Konserwacji Muzealiów Muzeum Lotnictwa Polskiego Tadeusz Wysocki, wielomiesięczne prace przy Kruku objęły niemal każdy element samolotu. Rozpoczęły się od gruntownego mycia i oczyszczania konstrukcji oraz usunięcia korozji i zniszczonych elementów płóciennych. Następnie konserwatorzy zdemontowali panele poszycia, łopaty śmigła, wyposażenie kabiny i osprzęt samolotu. Stare powłoki malarskie usuwano ręcznie przy użyciu środków chemicznych, tak aby nie naruszyć oryginalnego anodowania elementów.

Usunięto dawne opłótnienie skrzydeł i sterów, prostowano oraz naprawiano elementy poszycia, uzupełniano ubytki skorodowanej kratownicy ogonowej, odtworzono wyposażenie tekstylne i drewniane, przeprowadzono renowację rozsiewacza tunelowego, wymieniono opony oraz uzupełniono brakujące przyrządy w kabinie pilota. Każdy element został przygotowany do ponownego montażu i sukcesywnie malowany, zgodnie z historycznym schematem.

Szczególnie wymagające – wskazał przedstawiciel MLP - okazało się odtworzenie oznaczeń samolotu. Na podstawie zachowanych fragmentów i dokumentacji konserwatorzy cyfrowo zrekonstruowali pełne liternictwo maszyny, przygotowując szablony pozwalające przywrócić jej autentyczny wygląd.

- Najtrudniejsze były gabaryty samolotu i nieustanna walka z korozją. Zdarzało się, że śruby zamiast się wykręcać, po prostu się ukręcały, i każda taka sytuacja oznaczała dodatkową pracę. Ogromną satysfakcję przyniosło nam także odtworzenie oryginalnych oznaczeń – udało się skompletować cały alfabet i przywrócić Krukowi jego historyczny charakter – przekazał Wysocki.

Projekt został dofinansowywany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wysokości ponad 52 tys. zł. Całkowity jego koszt to 119 tys. zł.

Według zapowiedzi muzeum w czwartek odbędzie się uroczyste wprowadzenia odrestaurowanego Kruka na ekspozycję stałą „Z wiatrem i pod wiatr – lotnictwo cywilne”. Wydarzenie uświetni obecność Henryka Bronowickiego – jednego z najwybitniejszych polskich pilotów doświadczalnych. Podczas spotkania wygłosi on krótką prelekcję poświęconą samolotowi PZL-106 Kruk oraz historii polskiego agrolotnictwa, którego rozwój współtworzył jako pilot i obserwator przemian zachodzących w rodzimym lotnictwie przez kilkadziesiąt lat.

Samolot PZL-106 Kruk został opracowany przez inż. Andrzeja Frydrychewicza jako następca samolotu PZL-101 Gawron. Był lekką, jednosilnikową, jednomiejscową maszyną rolniczą konstrukcji całkowicie metalowej, w układzie dolnopłata.

Pierwszy prototyp Kruka oblatano w kwietniu 1973 roku, a produkcję seryjną rozpoczęto w Państwowych Zakładach Lotniczych w roku 1976. W latach 1976-2002 wyprodukowano 147 samolotów wersji A, AR i AS oraz 126 wersji BR, BS i BT. Wiele z nich trafiło na eksport - do NRD, Egiptu, Sudanu oraz krajów Ameryki Południowej i Środkowej. Aktualnie nie ma już w użytkowaniu w Polsce żadnego samolotu PZL-106.

Egzemplarz PZL-106AR znajdujący się w zbiorach MLP został zbudowany w 1981 r. w PZL Warszawa-Okęcie. Był użytkowany w WSK PZL Rzeszów do prób silników, a w 1992 roku został przekazany do krakowskiego muzeum. (PAP)

rgr/ pad/