Odkrycie to może pomóc w opracowaniu nowych metod zapobiegania otyłości brzusznej związanej ze starzeniem.

Jak przypomnieli autorzy publikacji, wraz z wiekiem skład ciała się zmienia: ubywa masy mięśniowej, a przybywa tkanki tłuszczowej. U wielu osób oznacza to stopniowe zwiększanie obwodu talii, nawet jeśli masa ciała nie zmienia się znacząco. Nie jest to jedynie problem estetyczny, ponieważ nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha wiąże się m.in. z zaburzeniami metabolicznymi, cukrzycą typu 2 i chorobami serca. Dotąd nie było jednak jasne, dlaczego starzenie się sprzyja gromadzeniu się tłuszczu właśnie w tej okolicy.

Badacze z organizacji City of Hope Medical Center i UCLA (oba w USA) postanowili sprawdzić, czy u podłoża tego procesu leży nie tylko powiększanie się już istniejących komórek tłuszczowych, ale także powstawanie nowych.

Skupili się na białej tkance tłuszczowej, która jest głównym miejscem magazynowania nadmiaru energii w organizmie. Badali w niej tzw. komórki progenitorowe adipocytów, czyli komórki prekursorowe, które mogą dojrzewać do pełnoprawnych komórek tłuszczowych.

W jednym z eksperymentów przeszczepili młodym myszom właśnie takie komórki, pobrane zarówno od młodych, jak i starszych zwierząt. Okazało się, że te pochodzące od starszych myszy prowadziły do powstawania znacznie większej liczby nowych komórek tłuszczowych. Gdy natomiast komórki pobrane od młodych osobników wszczepiono starszym, nowych komórek tłuszczowych powstawało stosunkowo niewiele.

Zdaniem autorów oznacza to, że komórki pobrane od starszych myszy same w sobie mają większą skłonność do tworzenia nowych komórek tłuszczowych, niezależnie od tego, do jakiego organizmu trafią.

Aby lepiej zrozumieć ten mechanizm, naukowcy wykorzystali sekwencjonowanie RNA pojedynczych komórek, czyli metodę pozwalającą sprawdzić w nich aktywność genów. Okazało się, że u młodych myszy komórki progenitorowe były stosunkowo mało aktywne. W średnim wieku ich aktywność rosła, a wraz z nią zdolność do tworzenia nowych komórek tłuszczowych.

Badacze odkryli też, że wraz z wiekiem część tych komórek zmieniała się w nowo opisaną populację komórek, którą nazwano CP-A. Pojawiały się one u starzejących zwierząt i szczególnie łatwo przekształcały w komórki tłuszczowe. Wskazano również mechanizm, który może uruchamiać ten proces. Kluczową rolę odgrywa w nim receptor LIFR, uczestniczący w przekazywaniu sygnałów między komórkami.

Na koniec autorzy sprawdzili, czy podobne mechanizmy i komórki występują u ludzi. Przeanalizowali próbki tkanki tłuszczowej pobrane od osób w różnym wieku. Okazało się, że w tkance uczestników w średnim wieku występowały komórki przypominające mysie CP-A, a ich liczba była wyraźnie większa niż u osób młodszych. Do tego, podobnie jak u gryzoni, wykazywały one dużą zdolność do tworzenia nowych komórek tłuszczowych.

Zdaniem naukowców odkrycie to może być ważne dla przyszłych terapii otyłości brzusznej związanej z wiekiem. Jeśli uda się lepiej poznać sposób powstawania i działania komórek CP-A, być może uda się opracować metody ograniczające ich aktywność lub eliminujące je z tkanki tłuszczowej.

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ zan/