MKiDN: system rozliczeń dotacji nie działa po cyberataku; resort uruchomił awaryjną procedurę

Chodzi o cyberatak na platformę sopprogramy.mkidn.gov.pl, za pośrednictwem której w systemie SOP instytucje i inne uprawnione podmioty mogą składać wnioski o dofinansowanie w ramach Programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W systemie SOP, przez portal sopstypendia.mkidn.gov.pl, obsługiwane są też wnioski o stypendia ministra kultury.

Resort przekazał w komunikacie, że po cyberataku na stronę sopprogramy.mkidn.gov.pl, system SOP został wyłączony z użytkowania. Zablokowano dostęp do danych i zabezpieczono system, a incydent został zgłoszony do CSIRT GOV i Prezesa UODO.

„Ministerstwo przygotowało awaryjną procedurę, która umożliwia realizację przyznanych dofinansowań i rozliczanie bieżące projektów niezależnie od systemu SOP. Jesteśmy na etapie przekazywania procedury do wnioskodawców, których ona dotyczy” - przekazał PAP rzecznik prasowy resortu kultury Piotr Jędrzejowski.

Dodał, że w związku z incydentem „nie możemy wykluczyć możliwości wycieku danych, choć w samym systemie nie zidentyfikowano śladów kopiowania danych lub przesyłania ich na zewnątrz”. Poinformował ponadto, że w systemie SOP zarejestrowanych jest ok. 24 tys. użytkowników, z tego ok. 14 tys. kont związanych jest z programami ministra kultury, ok. 10 tys. - ze stypendiami.

W komunikacie na stronie sopprogramy.mkidn.gov.pl przekazano, że 6 października doszło do „zamierzonego ataku hakerskiego na aplikację SOP na serwerze podmiotu przetwarzającego, któremu administrator powierzył przetwarzanie danych osobowych”. Jak podano, naruszenie zostało wykryte tego samego dnia.

Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego poinformowała PAP, że 7 października br. zespół CSIRT GOV, działający w strukturach Agencji, zidentyfikował naruszenie bezpieczeństwa strony sopprogramy.mkidn.gov.pl.

„O zaistniałym incydencie niezwłocznie poinformowano Ministerstwo, przekazując jednocześnie stosowne rekomendacje techniczne” - dodano. ABW wskazała ponadto, że strony internetowe, na których działa system SOP, zostały wyłączone i „pozostaną niedostępne do czasu wdrożenia przez MKiDN odpowiednich działań naprawczych oraz zabezpieczających”.

ABW podała, że „obecnie prowadzona jest analiza techniczna, której celem jest ustalenie przyczyn i okoliczności zaistniałego zdarzenia”.

Urząd Ochrony Danych Osobowych, w odpowiedzi na pytania PAP dot. incydentu w systemie SOP poinformował, że do Prezesa UODO wpłynęło zgłoszenie naruszenia ochrony danych osobowych z MKiDN. „UODO analizuje to zgłoszenie” - dodano.

Odnosząc się do cyberataku, ministerstwo wyjaśniło, że niezidentyfikowany atakujący dostał się do zasobów systemu SOP przez lukę bezpieczeństwa, wskutek czego dane osobowe użytkowników „mogły zostać udostępnione osobie nieuprawnionej”. 

Dodano, że naruszenie ochrony danych osobowych mogło dotyczyć: imienia i nazwiska, adresu zamieszkania, adresu zameldowania, adresu związanego z prowadzoną działalnością, numeru telefonu, adresu e-mail, numeru PESEL, nr i serii dokumentu tożsamości, obywatelstwa oraz numeru rachunku bankowego.

„W związku z charakterem naruszenia istnieje ryzyko, że ujawnione dane mogą zostać wykorzystane przez osobę nieuprawnioną, w szczególności w celu nawiązania kontaktu, podszywania się pod Państwa osobę, przeprowadzenia próby oszustwa, wyłudzenia kredytu lub zaciągnięcia innego zobowiązania” - wskazał resort w komunikacie skierowanym do użytkowników systemu.

Ministerstwo dodało, że trwają prace nad załataniem podatności wykorzystanej do przeprowadzenia ataku. Resort zalecił użytkownikom systemu SOP zachowanie szczególnej ostrożności w przypadku wiadomości e-mail, SMS-ów lub telefonów dotyczących danych. Zaapelował, by nie przekazywać osobom trzecim haseł, kodów autoryzacyjnych ani innych danych umożliwiających dostęp do kont. Zlecono też zmianę hasła, jeśli było wykorzystywane do innych kont internetowych, a także monitorowanie aktywności na rachunku bankowym. Użytkownicy systemu SOP powinni również zastrzec numer PESEL.

„Zalecamy rozważenie wymiany dokumentu tożsamości” - podało też ministerstwo.

System Obsługi Programów MKiDN został wdrożony jesienią 2024 r. W ramach naborów do programów ministra kultury na 2025 r. za pośrednictwem SOP zgłoszono ponad 13 tys. projektów do 32 programów. Na ich dofinansowanie resort przeznaczył 537 mln zł. Chodzi o inicjatywy związane m.in. z edukacją artystyczną i kulturową, literaturą, muzyką, promowaniem czytelnictwa, teatrem, twórczością ludową czy ochroną zabytków.

„Nabory do Programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na 2027 rok zostaną ogłoszone w późniejszym terminie w związku z pracami nad przywróceniem dostępu do Systemu Obsługi Programów (SOP)” - wskazał resort na stronie dot. naborów.

„Mamy świadomość, jak ważne jest uruchomienie Programów i Stypendiów Ministra dla planowania przyszłorocznych budżetów w kulturze. System SOP zostanie uruchomiony natychmiast po zakończeniu prac technicznych i przetestowaniu systemów bezpieczeństwa” - zapewnił  PAP rzecznik MKiDN.

CSIRT GOV to zespół, który odpowiada za koordynację incydentów zgłaszanych m.in. przez organy administracji rządowej, sądy i trybunały.

Monika Blandyna Lewkowicz (PAP)

mbl/ mick/ mhr/