Eksperci: reklamy w treściach twórców internetowych są coraz większym wyzwaniem dla dzieci

W swojej kampanii Stowarzyszenie chce pokazywać rodzicom, jak rozpoznawać takie techniki i jak o nich rozmawiać z dziećmi. W działaniach ma być wykorzystywany m.in. podcast „Jak zrobić to źle” poświęcony praktycznym problemom rodziców, a także film w formie teledysku.

Adrian Drdzeń ze Stowarzyszenia zwrócił uwagę, że przekaz marketingowy może być ukryty w treściach, które dziecko odbiera przede wszystkim jako rozrywkę lub kontakt z osobą, którą lubi i której ufa. Według niego problemem jest m.in. wykorzystywanie popularności twórców internetowych do tworzenia potrzeby posiadania określonego produktu.

– Dziecko słucha osoby albo ogląda treść, która jest ciekawa i atrakcyjna, a później rozmawia o niej z rówieśnikami. W ten sposób reklama może być przemycana nie wprost – np. w piosence, zabawie, mnemotechnice czy poprzez zachęcanie do rywalizacji – powiedział Drdzeń.

Jak zaznaczył, dzieci mogą spotykać się z takimi przekazami m.in. w materiałach influencerów, filmach czy treściach edukacyjnych. Wśród przykładów wymienił także komunikaty sugerujące ograniczoną dostępność produktu oraz odwoływanie się do grupy rówieśniczej.

– My jako dorośli możemy zdecydować. Nie chcę tego, nie kupię tego, nie chcę w ogóle brać udziału w tego rodzaju akcjach. Dziecko nie ma tego aparatu – powiedział Drdzeń.

Jego zdaniem rodzice powinni rozmawiać z dziećmi o tym, że internetowi twórcy mogą traktować publikowane materiały również jako pracę i źródło dochodu. Zwrócił przy tym uwagę, że proste zakazy mogą być nieskuteczne, jeśli oznaczają dla dziecka jednocześnie podważenie autorytetu osoby, którą obserwuje.

O potrzebie edukacji medialnej mówiła także Anna Hacuś, właścicielka Bespoke PR i twórczyni programu edukacyjnego dla dzieci. Jak wskazała, najmłodsi mogą nie odróżniać przekazu reklamowego od zwykłej treści internetowej, szczególnie gdy produkt jest naturalnie wkomponowany w materiał twórcy.

– Dzieci często nie zdają sobie sprawy, że reklamy wpływają na ich potrzeby i sposób postrzegania produktów. Wykorzystuje się w nich osoby, które są dla dzieci autorytetami, pokazuje się, że dany produkt może zmienić ich życie, a także odwołuje się do potrzeby akceptacji i poczucia przynależności do grupy – wyjaśniła.

Podkreśliła, że edukacja medialna powinna pokazywać dzieciom nie tylko to, czym jest reklama, ale także mechanizmy perswazji. W prowadzonym przez nią programie dzieci same przygotowują reklamy, dzięki czemu mogą zobaczyć, jak wykorzystuje się język, obraz czy emocje do przekonania odbiorcy.

– My uczymy dzieci tworzyć reklamy. Jak one stworzą swoje reklamy, to proszę mi wierzyć, że bardzo często jest tak, że otwierają oczy: o, to jest coś, co ja już gdzieś tam słyszałem – tłumaczyła.

Zwróciła też uwagę, że problem nie dotyczy wyłącznie internetu. Jak wyjaśniła, przepisy ograniczają bezpośrednią reklamę produktów kierowaną do dzieci poniżej 13. roku życia. Jej zdaniem twórcy reklam potrafią jednak konstruować przekaz w taki sposób, aby formalnie był skierowany do dorosłych, a jednocześnie wzbudzał u dziecka potrzebę posiadania konkretnego produktu.

– Reklama może być skonstruowana jako komunikat do rodzica, ale jednocześnie wykorzystywać język, muzykę, obrazy czy odwołania do autorytetów, które mają wywołać zainteresowanie produktem u dziecka – tłumaczyła Hacuś.

W konferencji uczestniczyła także Anna Jedynak-Rykała, przewodnicząca Rady Miejskiej w Sosnowcu. Według niej kampania ma pomóc rodzicom i dzieciom zrozumieć mechanizmy stojące za reklamami produktów pojawiającymi się w mediach, z których korzystają najmłodsi.

Stowarzyszenie Moc Wsparcia zapowiedziało w ramach kampanii materiały skierowane do rodziców, w tym kolejne odcinki podcastu „Jak zrobić to źle”. Przygotowano także materiał wideo wykorzystujący język reklamy do pokazania, w jaki sposób można wzbudzać zainteresowanie produktem, którego odbiorca wcześniej nie potrzebował. (PAP)

jms/ joz/