Ekspertka: wykradziona baza MyDr cenna nie tylko dla obcych służb

W środę Ministerstwo Cyfryzacji potwierdziło informację o cyberataku na firmę MyDr, w wyniku którego wyciekły dane m.in. o lekach i receptach 19 mln Polaków. W czwartek wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski poinformował, że nie ma w przestrzeni publicznej danych skradzionych w cyberataku. Nie są one wystawione nigdzie na sprzedaż ani nie są elementem żadnej gry. Jak dodał, monitorują to służby.

Gawkowski informował, że służby rozpracowują grupę, która stała za cyberatakiem. Dodał, że „dzisiaj nic nie wskazuje na to, że mieliśmy zewnętrzny, czyli spoza granic Polski, element, który w tym wszystkim uczestniczył”. Pytany, czy ministerstwo próbuje się skontaktować z hakerami, żeby np. nie sprzedali danych, oświadczył, że „ministerstwo i służby państwa nie prowadzą negocjacji z hakerami”. Zastrzegł jednak, że „nikt nie ma gwarancji, że ktoś gdzieś ich nie przekaże”.

PAP zapytała ekspertkę ds. zagrożeń hybrydowych i bezpieczeństwa narodowego dr Agnieszkę Rogozińską z Akademii Sztuki Wojennej i Akademii Piotrkowskiej, czy pomimo że – jak stwierdzono – za atakiem nie stały obce służby, skradziony zasób miałby dla takich służb jakąś wartość.

Zdaniem ekspertki wartość takiego materiału dla obcych służb jest oczywista. Tak olbrzymia baza danych stwarza bowiem ogromne możliwości ich wykorzystania w działaniach wywiadowczych i operacjach informacyjnych.

– Pozwala na budowanie profili społecznych i psychologicznych, co umożliwia analizę odporności społeczeństwa i jego stanu zdrowia oraz tworzenie modeli podatności na różnego rodzaju naciski. Informacje te mogą również posłużyć do analiz rynkowych w kontekście obrotu lekami czy usług zdrowotnych – powiedziała Rogozińska. Dodała, że szczegółowa wiedza o problemach zdrowotnych konkretnych osób stanowi punkt wyjścia dla celowanych działań operacyjnych, w tym szantażu czy prób werbunku.

Rogozińska zwróciła uwagę, że w skradzionej bazie mogą znajdować się dane prominentnych osób. Ich pozyskaniem mogą być zainteresowane również podmioty inne niż służby wywiadowcze – od organów ścigania czy administracji obcego państwa po sektor prywatny.

– Dane dotyczące profilu zdrowotnego obywateli czy rynku leków mogą posłużyć np. do identyfikacji potrzeb rynku farmakologicznego. Z kolei historia choroby przypisana do konkretnej osoby otwiera pole do różnych działań. Można jej np. próbować zaszkodzić, blokując dostawy konkretnych sprowadzanych z zagranicy leków – wyjaśniła.

Przede wszystkim jednak już samo upublicznienie takich danych podważa zaufanie obywateli do państwa i instytucji odpowiedzialnych za ich ochronę. Grozi to destabilizacją i może być wykorzystane w wojnie informacyjnej.

Zdaniem ekspertki dla obcych służb cenna może być nie tylko skradziona baza, lecz także wiedza, na jakich nośnikach informacje są przechowywane, jakie zabezpieczenia są wykorzystywane oraz jak można je przełamać.

Pytana, co oprócz rekomendowanego przez wicepremiera Gawkowskiego zastrzeżenia PESEL zwykły obywatel może zrobić, by zapobiec podobnym sytuacjom, podkreśliła, że ochrona danych odbywa się przede wszystkim na poziomie państwa.

– Obywatel może działać jedynie doraźnie, zastrzegając PESEL, dowód osobisty czy kartę płatniczą w odpowiedzi na zaistniałe zagrożenie, na przykład gdy ktoś próbuje wyłudzić dane lub uzyskać dostęp do konta. Są to jednak środki krótkotrwałe, ponieważ do codziennego funkcjonowania potrzebujemy przecież aktywnego dowodu i numeru PESEL – zastrzegła.

Zdaniem Rogozińskiej państwo powinno kłaść większy nacisk na informowanie społeczeństwa, jak działają służby wywiadowcze w cyberprzestrzeni. – Edukacja jest kluczowa, aby budować czujność i świadomość zagrożeń płynących z otwartego udostępniania swoich danych osobowych – podkreśliła ekspertka. (PAP)

Infografika: „Wyciek danych osobowych” jest dostępna do pobrania ze strony Serwisu Infograficznego PAP https://igrafika.pap.pl/.

gru/ pś/ joz/