Biolog: babie lato to dla pająków bierna lokomocja i sposób na pokonanie setek kilometrów

Badaczka podała, że zjawisko to występuje na półkuli północnej przez cały rok, jednak najintensywniej przebiega od maja do października, osiągając szczyt na przełomie lata i jesieni.

- Nazwa „babie lato” dotyczy unoszącej się w powietrzu przędzy niektórych gatunków, a niekiedy także okresu, w którym zjawisko to występuje szczególnie intensywnie – wyjaśniła kierownik Katedry Zoologii Bezkręgowców i Parazytologii UG.

Jak dodała, w przypadku transportu powietrznego nić wytwarzają zazwyczaj młode osobniki o niewielkich rozmiarach.

Biolog zaznaczyła, że nić przędna powstaje z wydzieliny gruczołów przędnych uwalnianej przez kądziołki przędne i krzepnie w kontakcie z powietrzem.

- Jest cienka, bardzo elastyczna i ma najwyższą wytrzymałość mechaniczną wśród naturalnych włókien – może zwiększyć długość nawet o 40 proc. bez rozerwania się, a jej wytrzymałość jest dwukrotnie wyższa niż stali o tym samym przekroju – podkreśliła ekspertka.

Aby wykorzystać nić do przemieszczania się, pająk wspina się na podwyższenie i ustawia odwłok w górę, uwalniając przędzę, którą następnie unoszą prądy powietrza. Wśród czynników skłaniających te zwierzęta do aerodyspersji prof. Izdebska wymieniła m.in. poszukiwanie pokarmu lub partnera rozrodczego, unikanie przegęszczenia populacji oraz ochronę przed drapieżnikami i pasożytami.

W Europie zdolność do przemieszczania się w powietrzu wykazują m.in. przedstawiciele rodzin krzyżakowatych, kwadratnikowatych, osnuwikowatych, ślizgunowatych i omatnikowatych.

Gatunki ze strefy klimatu umiarkowanego i rejonów chłodniejszych wykazują silniejszą skłonność do aerodyspersji, co przekłada się na ich szerszy zasięg geograficzny w porównaniu z gatunkami tropikalnymi.

Profesor Izdebska wskazuje także na zróżnicowane strategie zimowania pająków. Część dorosłych osobników ginie jesienią po złożeniu jaj w chroniących przed mrozem kokonach, z których młode wylęgają się wiosną. Inne gatunki przeżywają zimę w stanie hibernacji pod korą lub w ściółce, a niektóre wytwarzają naturalne substancje obniżające temperaturę zamarzania płynów ustrojowych.

- Pająki synantropijne, związane z człowiekiem, zamieszkujące w stabilnych warunkach naszych domów, pozostają aktywne przez cały rok – zaznaczyła.

Jak dodała, osobniki żyjące w chłodniejszych pomieszczeniach, takich jak piwnice czy garaże, mają zimą spowolniony metabolizm i potrafią długo pościć w oczekiwaniu na przygodną zdobycz.(PAP)

pm/ bar/