Kolej Metropolitalna jest jednym z głównych projektów GZM - działającego od 2018 r. związku 41 samorządów, wśród którego ustawowych zadań jest transport publiczny. Celem ma być uczynienie kolei kręgosłupem systemu transportu publicznego w Metropolii.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia dofinansuje w przyszłym roku przewozy kolejowe województwa śląskiego kwotą 34,4 mln zł oraz prace w programie Kolej Plus kwotą 19,7 mln zł. GZM wyjaśnia, że to zadania zgodne z założeniem tworzenia Kolei Metropolitalnej.

W sierpniu 2020 r. GZM zamówiła wstępne studium wykonalności Kolei Metropolitalnej. Ma ono uszczegółowić założenia zawarte we wcześniej przygotowanej koncepcji, ocenić zasadność i techniczne możliwości czy oszacować koszty realizacji. W środę GZM podała w mediach społecznościowych, że wstępne studium ma być gotowe do końca I kw. 2026 r.

"Według optymistycznego scenariusza przewozy miałyby być realizowane od 2029-2030 r. Oczywiście w grę wchodzi tez dodatkowy czynnik: zrealizowanie przez PKP PLK inwestycji strategicznych. Przypominamy, że jako GZM jesteśmy zaangażowani finansowo w realizację programu Kolej Plus, a od kilku lat finansujemy połączenia kolejowe na swoim obszarze. To ostatnie działanie jest swoistym wariantem zerowym przed uruchomieniem połączeń Kolei Metropolitalnych" - przypomniano we wpisie.

W środę zgromadzenie GZM przyjęło uchwały ws. finansowania w 2026 r. dodatkowych połączeń Kolei Śląskich (zamawianych przez samorząd woj. śląskiego) oraz dotowania w 2026 r. gmin członkowskich będących liderami sześciu projektów inwestycyjnych w programie Kolej Plus na terenie Metropolii .

W uzasadnieniu pierwszej z uchwał podano, że w 2026 r. Metropolia udzieli 34,4 mln zł pomoc woj. śląskiemu, która zostanie wykorzystana na sfinansowanie wybranych połączeń kolejowych rozszerzających ofertę komunikacji publicznej. "Mieszkańcy GZM będą mogli korzystać z rozszerzonej oferty połączeń kolejowych" - napisano w uzasadnieniu.

Podczas obrad zgromadzenia wiceprzewodniczący zarządu GZM Igor Śmietański uściślił, że z budżetu GZM finansowane będą wszystkie połączenia KŚ na trasie Gliwice-Bytom oraz m.in. dodatkowe połączenia z Tarnowskich Gór do Chorzowa Batorego oraz w relacjach Gliwice - Katowice - Dąbrowa Górnicza Ząbkowice i Tychy Lodowisko - Tychy.

"Zgodnie z wieloletnią prognozą finansową oraz przyjętym projektem budżetu na 2026 r, kwota pomocy w wysokości 34,4 mln zł na to zadanie została ujęta w ramach zadania Budowy Kolei Metropolitalnej" - precyzuje uzasadnienie środowej uchwały.

W kolejnej uchwale udzielono w 2026 r. łącznie 19,7 mln zł dotacji gminom pełniącym funkcje liderów projektów zgłoszonych do programu Kolej Plus na pokrycie wkładu własnego w ramach realizacji zadań w tym programie w 2026 r. Pięć z nich jest w fazie opracowywania dokumentacji projektowej, szóste jest w realizacji w formule projektuj i buduj.

Na tej podstawie Mikołów otrzyma w 2026 r. niemal 1,3 mln zł dotacji do projektu zwiększenie zdolności przepustowej linii kolejowej nr 140 na odc. Katowice Ligota - Orzesze Jaśkowice poprzez budowę drugiego toru i dodatkowych przystanków osobowych.

Pyskowice dostaną 243 tys. zł na odbudowę rozebranej linii kolejowej nr 198 Pyskowice - Pyskowice Miasto dla przywrócenia połączenia na trasie: Katowice - Gliwice - Pyskowice Miasto.

Bytom ma dostać prawie 1,8 mln zł do prac na liniach kolejowych nr 189 i 132 oraz budowy nowych łącznic Kuźnica - Bytom Bobrek Wsch. w celu stworzenia nowego połączenia Ruda Chebzie/Zabrze - Bytom, w tym budowy nowych posterunków odgałęźnych Ruda Orzegów i Bytom ul. Zabrzańska.

Do Rudy Śląskiej trafi 14,530 mln zł na Przygotowanie alternatywnego połączenia aglomeracyjnego Gliwice - Ruda Kochłowice - Katowice liniami kolejowymi nr 141 na odcinku Gliwice - Ruda Kochłowice, 164 na odcinku Ruda Kochłowice - Hajduki i 651 Hajduki - Gottwald.

Katowice otrzymają 0,687 mln zł do Przygotowania alternatywnego połączenia aglomeracyjnego Tychy - Katowice Murcki - Katowice Ligota linią kolejową nr 142.

Z kolei do Dąbrowy Górniczej trafi 1,172 mln zł na Rewitalizację linii kolejowej nr 162 na odcinku Dąbrowa Górn. Strzemieszyce - Dąbrowa Górn. Huta Katowice (p.odg.) oraz jej odbudowę na dalszym odcinku do stacji Dąbrowa Górnicza, wraz z odbudową przystanku osobowego D.G. Tworzeń i rozbudową przystanku osobowego D.G. Gołonóg.

Szacowane pierwotnie na ok. 1,5 mld zł umowy ws. projektów w ramach Kolei Plus na terenie GZM przedstawiciele zainteresowanych samorządów i zarządzającej programem spółki PKP Polskie Linie Kolejowe podpisali w grudniu 2022 r. Zgodnie ze środową informacją GZM w perspektywie do 2029 r. zapewni ona wkład własny do tych inwestycji na poziomie ponad 400 mln zł.

Zgodnie z informacjami z 2022 r. inwestycje te mają zostać sfinansowane w czterech przypadkach w 25 proc. ze środków pochodzących z samorządów (z budżetu GZM), w jednym w 23 proc. i jednym w 15 proc. (minimum w programie zakładało wkład samorządowy na poziomie 15 proc.).

Pod kątem założeń Kolei Metropolitalnej GZM współpracuje m.in. z PKP Polskimi Liniami Kolejowymi. PKP PLK prowadzą już rozbudowę - pod kątem oddzielenia ruchu regionalnego - odcinka Będzin - Katowice Piotrowice, projektują rozbudowę odcinka Katowice Piotrowice - Tychy i ma gotowe studium wykonalności dot. rozbudowy głównej linii Gliwice - Katowice.(PAP)

mtb/ drag/