Politolog: w ostatnim tygodniu klarują się preferencje wyborców; w Krakowie emocje antypartyjne

Przedterminowe wybory na prezydenta Krakowa odbędą się w najbliższą niedzielę po tym, jak z urzędu tego w referendum został odwołany Aleksander Miszalski (KO).

- W ostatnim tygodniu przed wyborami ludzie najbardziej skupiają się na tematyce wyborczej. To czas, kiedy część osób klaruje swoje preferencje, podejmuje decyzję na kogo zagłosuje – powiedział PAP politolog dr hab. Radosław Marzęcki z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej (UKEN) w Krakowie.

Ktoś może zmienić pierwotną preferencję kandydata po wysłuchaniu jakiejś debaty, przeczytaniu wypowiedzi, obejrzeniu nagrania w internecie. – O taką zmianę preferencji chodzi kandydatom zwłaszcza w ostatnim tygodniu kampanii. I wtedy jako wyborcy jesteśmy najbardziej poddawani intensywnym zabiegom perswazyjnym – zauważył politolog.

Jak zwrócił uwagę, dotychczas kampania nie była bardzo widoczna w przestrzeni miejskiej, np. nie ma wielu plakatów, mieszkańcy nie dostali ulotek wyborczych do skrzynek pocztowych. Radosław Marzęcki zauważył, że są to wybory przedterminowe, których wcześniej nie planowano i dlatego wsparcie organizacyjne i finansowe dla kandydatów, nawet tych mających zaplecze polityczne, jest mniejsze, niż byłoby w wyborach terminowych.

Jego zdaniem kampanii w Krakowie „nie wyróżniają żadne nowe narzędzia ponad to, co już wdzieliśmy”. Nie widać zastosowania sztucznej inteligencji. Kandydaci zaś skoncentrowali się na kampanii bezpośredniej, polegającej na spotkaniach z mieszkańcami.

Politolog zapytany o prognozy wyników wyborów podkreślił, że sondaże nie są „szklaną kulą”, ale pokazują, jak kształtuje się opinia publiczna tu i teraz. Ocenił również, że rozbieżności w sondażach a wynikach wskazują, że pracownie sondażowe mają problem z pomiarem preferencji wyborczych.

Jako przykład podał wyniki sondaży z 2024 r. Wówczas przez trzy miesiące przed wyborami radny miejski Łukasz Gibała prowadził we wszystkich sondażach, a po I turze wyborów było zaskoczenie, bo Aleksander Miszalski otrzymał o 20 punktów procentowych wyższe poparcie, niż wskazywał ostatni sondaż przed wyborami. Gibała zaś miał o 2 p.p. wyższy wynik niż w ostatnim sondażu.

Odnosząc się do przedterminowych wyborów w Krakowie, politolog przywołał sondaż zrealizowany na zlecenie Radia Kraków, z którego wynika, że największą konkurencją dla Gibały, który aktualne cieszy się największą popularnością, może być senator Monika Piątkowska. Podkreślił jednak, że „I tura może nas zaskoczy. - To istotne w demokracji, że nie wszystko da się przewidzieć - dodał.

W sondażu Radia Kraków głos na Gibałę zadeklarowało 34,8 proc. wyborców, na Piątkowską 20,9 proc. Z badania wynika więc, że Piątkowska ma w Krakowie niższe poparcie niż KO w kraju (26,1 proc. – CBOS) i KO w Krakowie (29,1 proc.-sondaż dla Radia Kraków). Wcześniejsze sondaże (zanim KO i PSL ogłosiła kandydaturę Piątkowskiej) pokazywały, że największe poparcie po Gibale ma Daria Gosek-Popiołek (Lewica). W pierwszej czwórce faworytów pozostaje radny miejski Michał Drewnicki (PiS).

Zdaniem eksperta Piątkowskiej służy hasło „Ponad Podziałami”, choć wspierana jest przez KO i PSL. Z jednej strony kandydatka pokazuje swoją niezależność, a z drugiej – zauważył politolog – nie unika kontaktów politycznych, a stara się uczynić z nich atut, mówiąc o wsparciu rządowym niektórych projektów.

Ekspert zapytany o elektorat Bartosza Bocheńczaka (Konfederacja), niezarejestrowanego z powodu niewystarczającej liczby podpisów poparcia, ocenił, że wyborcy prawicy raczej preferują Łukasza Gibałę, Jana Hoffmana lub Michała Drewnickiego (PiS). Zdaniem Marzęckiego nie będzie przepływu „osieroconych wyborców” Bocheńczaka do Michała Klimka (Konfederacja Korony Polskiej).

Dr hab. Radosław Marzęcki uważa, że wyniki przedterminowych wyborów w Krakowie nie przełożą się na przyszłoroczne wyniki parlamentarne. – Kandydaci dystansują się do opinii, że te wybory to poligon dla przyszłorocznych wyborów. To wynika z tego, że w mieście panują emocje antypartyjne – powiedział politolog i dodał, że kampania referendalna przeciwko poprzedniemu prezydentowi w dużej mierze była wymierzona w środowisko polityczne KO, któremu zarzucano partyjniactwo, nepotyzm.

O fotel prezydenta Krakowa ubiega się ośmioro kandydatów: Michał Drewnicki (PiS), Łukasz Gibała (Kraków dla Mieszkańców), Daria Gosek-Popiołek (Lewica), Jan Hoffman (jeden z inicjatorów referendum odwołującego ostatniego prezydenta), Michał Klimek (Konfederacja Korony Polskiej), Aleksandra Owca (Razem), Monika Piątkowska (KWW Moniki Piątkowskiej Ponad Podziałami; poparcie KO i PSL), Sławomir Pietrzyk (Socjaldemokracja Polska).(PAP)

bko/ agzi/