Google zarabia, redakcje tracą? UOKiK sprawdza rozliczenia za wykorzystywanie ich treści

Wpisujesz pytanie w Google i dostajesz odpowiedź bez otwierania kolejnej strony. Wygodne? Tak, ale za informacjami stoją redakcje, które ponoszą koszty ich przygotowania. UOKiK przyjrzał się rozliczeniom cyfrowego giganta z polskimi wydawcami.

Google pokazuje nie tylko linki do stron. W wynikach wyszukiwania możemy zobaczyć fragmenty artykułów, a także „Przegląd od AI”, czyli odpowiedź przygotowaną przez sztuczną inteligencję na podstawie informacji z internetu, z odnośnikami do źródeł. Czasem użytkownik znajduje tam to, czego szukał, i nie przechodzi już do pełnego tekstu.

Według UOKiK wydawcy tracą w ten sposób odwiedziny i związane z nimi przychody reklamowe. Tymczasem przygotowanie wiadomości, sprawdzenie faktów czy wysłanie dziennikarza na miejsce wydarzenia kosztuje. Spór dotyczy więc pieniędzy za treści, które tworzą redakcje, a wykorzystują platformy internetowe.

Google dostał zarzuty. Co sprawdza urząd?

Pprezes UOKiK postawił zarzuty czterem spółkom: Alphabet, Google LLC, Google Ireland Limited i Google Poland. Podejrzewa, że koncern mógł nadużywać swojej pozycji podczas negocjowania wynagrodzenia za publikacje wykorzystywane w wyszukiwarce, Google News i Google Discover, czyli m.in. w strumieniu polecanych wiadomości na telefonie.

Zgodnie z komunikatem urzędu przepisy wprowadzone w 2024 roku dały wydawcom podstawę do uzgadniania wynagrodzenia za wykorzystywanie ich publikacji. Do uczciwych negocjacji potrzebne są jednak dane: jak platforma korzysta z treści i jak oblicza proponowaną zapłatę. Według UOKiK Google nie przekazał informacji pozwalających wydawcom zweryfikować ofertę.

Big techy nie mogą stawiać się ponad prawem

- mówi prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Problem można wyjaśnić prosto: wydawca otrzymuje propozycję zapłaty, ale nie zna danych, na których ją oparto. Trudno mu więc ocenić stawkę lub przedstawić własną kalkulację. Jednocześnie Google jest dla redakcji ważnym źródłem odwiedzin, co daje koncernowi silną pozycję przy negocjacjach.

Możliwa kara, ale rozstrzygnięcia jeszcze nie ma

- Brak tych danych prowadził do sytuacji, w której negocjacje stawały się pozorne i zmierzały do narzucenia warunków przez rynkowego dominanta - ocenia Chróstny.

Postawienie zarzutów nie oznacza jeszcze stwierdzenia naruszenia ani nałożenia kary. Jeśli nadużywanie pozycji dominującej zostanie potwierdzone, maksymalna sankcja może wynieść 10 proc. obrotu przedsiębiorcy. UOKiK nie ustala natomiast, ile Google powinien zapłacić wydawcom.

Przy braku porozumienia wysokość wynagrodzenia może wyznaczyć prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

A co z odpowiedziami sztucznej inteligencji?

To osobny wątek. Jak informuje UOKiK, Komisja Europejska prowadzi odrębne postępowanie dotyczące wykorzystywania treści wydawców w usługach Google opartych na AI, bez odpowiedniego wynagrodzenia i możliwości sprzeciwu.

Polska sprawa dotyczy natomiast warunków negocjacji związanych z wyszukiwarką, Google News i Discover. Oba postępowania są niezależne.