Mikołów/ PKP odwołały się od decyzji o wpisaniu dworca do rejestru zabytków

Swoje plany PKP przedstawiły w 2025 r. Zakładały one wyburzenie i wybudowanie nowego budynku dworca w Mikołowie w ramach programu „Dworce Przyjazne Pasażerom”. Dotychczas spółka wskazywała m.in., że obecny budynek nie spełnia współczesnych standardów i jest w złym stanie technicznym.

Wniosek o objęcie budynku ochroną konserwatorską złożyło Stowarzyszenie Ochrony Architektury Powojennej. W październiku 2026 r. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach poinformował, że zapadła decyzja o wpisaniu go do rejestru zabytków.

„Polskie Koleje Państwowe S.A. po otrzymaniu decyzji (…) o wpisie budynku dworca kolejowego w Mikołowie do rejestru zabytków skorzystały z przysługującego środka odwoławczego i złożyły odwołanie od tej decyzji. Obecnie spółka oczekuje na dalszy bieg postępowania” – poinformowało PAP w czwartek biuro komunikacji PKP.

Odwołanie rozpatrzy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Budynek dworca kolejowego w Mikołowie został otwarty w 1993 r. To przykład architektury postmodernistycznej. Wyróżnia go asymetryczna bryła i geometryczne motywy oraz ceglana elewacja w dwóch kolorach. Za projekt – przygotowany w latach 80. XX w. – odpowiadał Jerzy Bierwiaczonek.

Dworcowa poczekalnia została zamknięta dla pasażerów w 2012 r. W kolejnych latach w budynku działały jeszcze lokale handlowo-usługowe. Lokalne władze starały się zarówno o przejęcie budynku, jak i ponowne udostępnienie go pasażerom. Następnie swoje plany przedstawiły PKP.

W uzasadnieniu decyzji o wpisaniu budynku dworca do rejestru zabytków konserwator wskazał, że „wartość artystyczna omawianego budynku dworca wynika z jego oryginalności, w której uwidaczniają się tendencje czerpiące inspiracje zarówno z lokalnej architektury historycznej, jak i ówcześnie panujących w architekturze trendów”.

„Walor historyczny omawianego obiektu niewątpliwie polega na dokumentacji historii Mikołowa oraz dziejów budownictwa kolejowego u schyłku PRL-u. Jest to jeden z ostatnich w Polsce obiektów dworcowych, którego realizacja rozpoczęła się jeszcze przed transformacją ustrojową” – napisał konserwator.

Zaznaczył, że budynek ma „niewątpliwe wartości naukowe”, m.in. jako wyrazisty i reprezentatywny przykład postmodernistycznego gmachu użyteczności publicznej. Dodał, że budynek dworca nie jest przeskalowany i nie dominuje nad okoliczną zabudową, lecz wyróżnia się swoim nieoczywistym wyglądem.

„Ochrona przedmiotowego obiektu na podstawie wpisu do rejestru zabytków jest działaniem koniecznym i potrzebnym, zarówno z uwagi na jego szczególne walory zabytkowe, jak i w kontekście ewentualnego remontu i przebudowy dworca” – podkreślił konserwator. (PAP)

pato/ miś/