Gliwice/ Zniesiono zakaz korzystania z VI sekcji Kanału Gliwickiego

Zakaz korzystania z VI sekcji obowiązywał ze względu na wysokie stężenie złotej algi oraz śnięcie ryb. W ostatnich tygodniach odnotowano tam 769 mln komórek złotej algi w litrze wody – najwięcej w historii pomiarów prowadzonych w Kanale Gliwickim. Wyłowiono stamtąd prawie 4,2 tony śniętych ryb.

Ostatnie badania Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska nie wykazały obecności złotej algi w VI sekcji. Natomiast w V sekcji jej stężenie utrzymuje się na stałym poziomie – powyżej 200 mln komórek w litrze wody. W związku z tym utrzymany pozostaje zakaz żeglugi w V sekcji.

Rzeczniczka Wód Polskich w Gliwicach Linda Hofman wskazała, że kontynuowane są działania, które mają zapobiegać rozwojowi złotej algi i śnięciu ryb w Kanale Gliwickim, a także przedostaniu się glonów do rzek Kłodnicy i Odry oraz zbiornika Dzierżno Duże. To m.in. codzienne patrole kontrolne i wstrzymanie śluzowań między sekcjami VI, V i IV, tzn. na śluzach Łabędy i Dzierżno.

W IV sekcji, gdzie Kanał Gliwicki łączy się z Kłodnicą, która jest dopływem Odry, nie odnotowano złotej algi.

Złota alga (Prymnesium parvum) to glon, którego zakwity są toksyczne. Naukowcy uznali ją za bezpośrednią przyczynę katastrofy ekologicznej na Odrze w 2022 r., kiedy doszło do masowego śnięcia ryb, małży, ślimaków i innych organizmów skrzelodysznych. Doprowadziła ona również do masowego śnięcia w Dzierżnie Dużym w 2024 r.

Wojewoda Marek Wójcik wskazał, że tym razem do śnięcia ryb w Kanale Gliwickim również doprowadziła toksyna wydzielana przez złotą algę. Jej obecność w VI sekcji potwierdzili specjaliści z Uniwersytetu Gdańskiego.

Wojewoda zadeklarował, że służby są gotowe, aby w razie konieczności użyć nadtlenku wodoru (H2O2), który skutecznie zwalcza złotą algę. Zaznaczył, że jest to metoda skuteczna i przebadana w wodzie płynącej, więc jej zastosowanie nie jest możliwe w Kanale Gliwickim, a jest możliwe w Kłodnicy.

W 2024 r. na Kłodnicy przeprowadzono eksperyment neutralizacji złotej algi przy użyciu nadtlenku wodoru. Według raportu Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego spowodował on spadek liczebności złotej algi o ponad 90 proc.

Naukowcy nie odnotowali negatywnego wpływu nadtlenku wodoru - stosowanego w odpowiednim stężeniu - na florę i faunę rzeki.

Rozwojowi złotej algi w Kanale Gliwickim sprzyja połączenie kilku czynników. To m.in. stagnacja wód, ich nagrzewanie podczas upałów oraz wysoki poziom zasolenia.

Najwyższa Izba Kontroli w 2025 r. wykazała, że w latach 2020-2023 kopalnie na terenie woj. śląskiego wprowadzały do dorzecza Odry i Wisły średnio 183 mln metrów sześciennych wód dołowych rocznie. Oszacowano, że to około 1,5 mln ton soli (chlorków i siarczanów) rocznie.

W kontrolowanym okresie średnie zasolenie wód wprowadzanych do rzek przez kopalnie węgla kamiennego w woj. śląskim wynosiło 8 promili i było wyższe niż w Morzu Bałtyckim (ok. 7 promili), a w niektórych próbkach wyższe niż zasolenie wód oceanicznych (ok. 35 promili) lub Morza Śródziemnego (ok. 39 promili).(PAP)

pato/ pad/