Śląskie/ 12 września obchody 90-lecia zapory Porąbka na Sole

Zapora Porąbka w Międzybrodziu Bialskim była największą inwestycją hydrotechniczną zrealizowaną za czasów II Rzeczypospolitej i pozostaje jednym z najważniejszych obiektów gospodarki wodnej w Polsce. Zamyka od północy Jezioro Międzybrodzkie.

Jak zaznaczył na czwartkowym briefingu przy zaporze wiceszef MI, przypadające w tym roku 90-lecie zapory będzie 12 września okazją do świętowania, ale też rozmów o przyszłości obiektu.

- Startujemy o godzinie 11. na koronie tej zapory, a później we współpracy z lokalnymi samorządami zapraszamy na LKS Zapora Porąbka. Mieszkańcy, samorządowcy i naukowcy będą tam i świętować i rozmawiać o tym, co powinniśmy zrobić w ciągu najbliższych 10 lat, żeby ta zapora nadal tak pięknie wyglądała w stulecie jej istnienia - powiedział Koperski.

Wskazał, że cała kaskada Soły wymaga regularnych prac utrzymaniowych. Ich łączny koszt wyniósł w tym roku ok. 10 mln zł, z czego 4,5 mln kosztowały roboty dot. zapory Porąbka. Objęły one przesłony cementowo-bentonitowe, a także przepusty denne.

Przedstawiciel wykonawcy obu tych zadań, firmy Soley Robert Sołtysik sprecyzował, że pierwsze z nich dotyczyło doszczelnienia przesłony przeciwfiltracyjnej blisko prawego przyczółka zapory.

Wykonano ok. 880 m bieżących odwiertów rdzeniowych, aby ocenić jakość podłoża, w tym wielkość spękań naturalnie spękanych skał. Następnie dokonano doszczelnień zaczynami cementowo-bentonitowymi, aby przez podłoże nie filtrowała woda, co mogłoby stwarzać zagrożenie dla stateczności zapory (był to drugi z trzech planowanych etapów takich robót).

Drugie zadanie objęło lewą wieżę upustów dennych, gdzie na głębokości 19-20 metrów, korzystając z technologii nurkowych, wykonano remont zasuw płaskich. Zasuwy zostały wydobyte do prac warsztatowych, zakonserwowane antykorozyjnie i wymieniono w nich stare uszczelnienia dębowe na kompozytowe: stalowo-polimerowo-gumowe.

Dyrektor Wód Polskich RZGW w Krakowie Wojciech Kozak przypomniał, że cała kaskada Soły piętrzy 127 mln m sześc. wody, z czego zapora Porąbka ok. 26 mln m sześc. (największe w kaskadzie jest Jezioro Żywieckie, którego zapora w Tresnej piętrzy blisko 100 mln m sześc.

Dyrektor ocenił, że tegoroczne prace utrzymaniowe były duże i skuteczne na lata. - Jeszcze mamy kilka prac do wykonania na tym fantastycznym obiekcie, na kaskadzie, ale to jest przed nami i będzie się działo - zadeklarował Kozak.

Budowę zapory Porąbka w Międzybrodziu Bialskim rozpoczęto w 1921 r. i ukończono w 1936 r. Był to wówczas największy projekt hydrotechniczny zrealizowany w II Rzeczypospolitej.

Utworzony zbiornik, znany dziś jako Jezioro Międzybrodzkie, stał się ważnym elementem systemu ochrony przeciwpowodziowej, ograniczając skutki gwałtownych wezbrań rzeki i zwiększając bezpieczeństwo mieszkańców doliny Soły. Jednocześnie inwestycja umożliwiła produkcję energii wodnej, poprawę gospodarowania zasobami wodnymi i rozwój gospodarczy regionu.

Uroczystości 12 września mają rozpocząć się odsłonięciem tablicy pamiątkowej na koronie zapory. Następnie przez cały dzień mieszkańcy i turyści będą mogli uczestniczyć w wydarzeniach edukacyjnych, popularyzujących wiedzę o gospodarce wodnej, historii regionu oraz znaczeniu zasobów wodnych dla codziennego życia i rozwoju gospodarczego.

Wystawy historyczne i prezentacje pokażą rolę zapory na przestrzeni ostatnich dziewięciu dekad, a specjaliści zaproszeni na panel tematyczny będą mówili o historii zapory i współczesnych wyzwaniach związanym z bezpieczeństwem wodnym, ochroną przeciwpowodziową i rozwojem infrastruktury hydrotechnicznej.

Atrakcją będzie możliwość zwiedzania Zapory Porąbka i elektrowni wodnej (w zorganizowanych grupach, z ograniczoną ze względów organizacyjnych i bezpieczeństwa liczbą uczestników).

Kaskada Soły składa się z Jeziora Żywieckiego z zaporą i elektrownią w Tresnej, Jeziora Międzybrodzkiego z zaporą w Porąbce i elektrownią w Porąbce i Jeziora Czanieckiego z drugą zaporą w Porąbce. Ukończoną w 1966 r. kaskadę uzupełniła zbudowana w latach 1971–79 elektrownia szczytowo-pompową Porąbka-Żar o mocy 500 MW ze sztucznym zbiornikiem na szczycie góry Żar.(PAP)

mtb/ drag/