Śląskie/ Coraz więcej złotej algi w Kanale Gliwickim; nie odnotowano śnięcia ryb

Złota alga (Prymnesium parvum) to glon, którego zakwity są toksyczne. Naukowcy uznali ją za bezpośrednią przyczynę katastrofy ekologicznej na Odrze w 2022 r., kiedy doszło do masowego śnięcia ryb, małży, ślimaków i innych organizmów skrzelodysznych. Doprowadziła również do masowego śnięcia w zbiorniku Dzierżno Duże w 2024 r.

Łukasz Adamczyk z biura prasowego Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach przekazał we wtorek, że stężenie złotej algi w VI sekcji Kanału Gliwickiego – w Porcie Gliwice – to 270 mln osobników na litr wody. Przed weekendem badania wskazywały na 30 mln osobników. W poprzednich latach przekraczało nawet 400 mln osobników.

– Zgodnie z rekomendacjami międzyresortowego zespołu ds. Odry (zebranie odbyło się we wtorek - PAP) zwiększona ma zostać liczba punktów poboru próbek wody – poinformował Łukasz Adamczyk.

Rzeczniczka Wód Polskich w Gliwicach Linda Hofman podkreśliła, że utrzymane zostają działania prewencyjne, które mają zapobiec śnięciu ryb. To zatrzymanie przepływu wód w dół z VI i V sekcji Kanału Gliwickiego oraz wstrzymanie śluzowania na śluzach Łabędy i Dzierżno.

– To co dla nas najistotniejsze, to dotychczas nie odnotowaliśmy śnięcia ryb. Niezmiennie prowadzimy regularne patrole kontrole od strony lądu i od strony wody – zapewniła Linda Hofman.

Wojewoda śląski Marek Wójcik wcześniej zapowiedział, że służby są gotowe, aby w razie konieczności użyć nadtlenku wodoru (H2O2), który skutecznie zwalcza złotą algę.

W 2024 r. na Kłodnicy przeprowadzono eksperyment neutralizacji złotej algi przy użyciu nadtlenku wodoru. Według raportu Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego spowodował on spadek liczebności złotej algi o ponad 90 proc.

Naukowcy nie odnotowali negatywnego wpływu tlenku wodoru - stosowanego w odpowiednim stężeniu - na florę i faunę rzeki.

Rozwojowi złotej algi w Kanale Gliwickim sprzyja połączenie kilku czynników. To m.in. stagnacja wód, ich nagrzewanie podczas upałów oraz wysoki poziom zasolenia.

Najwyższa Izba Kontroli w 2025 r. wykazała, że w latach 2020-2023 kopalnie na terenie woj. śląskiego wprowadzały do dorzecza Odry i Wisły średnio 183 mln metrów sześciennych wód dołowych rocznie. Oszacowano, że to około 1,5 mln ton soli (chlorków i siarczanów) rocznie.

W kontrolowanym okresie średnie zasolenie wód wprowadzanych do rzek przez kopalnie węgla kamiennego w woj. śląskim wynosiło 8 promili i było wyższe niż w Morzu Bałtyckim (ok. 7 promili), a w niektórych próbkach wyższe niż zasolenie wód oceanicznych (ok. 35 promili) lub Morza Śródziemnego (ok. 39 promili).

Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi nabór na pilotaż innowacyjnych technologii odsalania wód kopalnianych. Testy przemysłowe mają odbyć się na wodach jednej ze spółek górniczych z woj. śląskiego. W 2026 r. MKiŚ poprzez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zamierza przeznaczyć na ten cel ok. 68 mln zł. (PAP)

pato/ pad/