Bytom/ Zakończono remont zabytkowego kościoła św. Wojciecha

Murowany kościół św. Wojciecha powstał w połowie XV w., choć swój obecny kształt – po przebudowach – uzyskał w XVIII w. To barokowy kościół z gotyckim prezbiterium. Zachowały się w nim dwie barokowe figury św. Piotra i Pawła z XVIII w.

Remont obejmował przede wszystkim elewacje kościoła, kaplicy i zakrystii, włącznie z konserwacją okien i drzwi oraz renowacją detali architektonicznych. Odnowiono kamienne posadzki oraz drewniane podłogi i schody. Zamontowano instalacje odgromową i przeciwpożarową oraz monitoring z systemem antywłamaniowym.

Urząd Miejski w Bytomiu poinformował, że remont kosztował 4,5 mln zł. Dofinansowanie z Rządowego Programu Ochrony Zabytków to 3,4 mln zł. Wsparcie z magistratu wyniosło 69 tys. zł. Pozostałe koszty pokrył Zakon Braci Mniejszych Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Katowicach-Panewnikach.

Kościół św. Wojciecha od 1970 r. znajduje się w rejestrze zabytków woj. śląskiego. W związku z tym remont został przeprowadzony pod nadzorem konserwatorskim.

Podczas badań archeologicznych pod wejściem głównym do kościoła odnaleziono dziecięce groby, artefakty z miedzi i brązu oraz ceramikę datowaną na XIII i XIV w. Poza tym odkryto mury świątyni najprawdopodobniej z XIV w., a także ślady przebudowy z XV w., w tym zamurowane kamienne elementy portalu po obu stronach kruchty północnej.

Badania archeologiczne, prowadzone podczas remontu kościoła, przeprowadzono pod nadzorem pracowników Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu oraz Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich.

W 2024 r. podczas prac prowadzonych na Pl. Klasztornym, przy którym znajduje się kościół św. Wojciecha, archeolodzy natrafili m.in. na dwa szkielety, późnogotyckie i renesansowe kafle piecowe, żelazne gwoździe oraz ceramiczne naczynia.

Pierwszy bytomski gród utworzono najprawdopodobniej w XI w. w miejscu, które dziś znamy jako Wzgórze św. Małgorzaty. Swoją nazwę zawdzięcza kościołowi, który ufundował tam w XII w. książę Bolesław Kędzierzawy. Wzniesienie wybrano ze względów praktycznych, ponieważ otoczone przez podmokłe tereny i rzekę było naturalnym punktem obserwacyjnym i obronnym.

Bytom uzyskał prawa miejskie w 1254 r. Pod koniec XIII w. z inicjatywy księcia bytomskiego Kazimierza wybudowano zamek, a miasto otoczono murami. Posiadały one liczne półbaszty oraz trzy bramy. Poza tym miasto chroniły fosy, wały ziemne oraz mokradła, a system fortyfikacji rozbudowywano wraz z rozwojem uzbrojenia. (PAP)

pato/ mmu/