Kraków/ Opowieść o początkach legendy Andy’ego Warhola na wystawie w Pałacu Sztuki

Ekspozycja „Andy Warhol. Od linii do legendy” w Pałacu Sztuki gromadzi obiekty ukazujące rozwój artysty – od rysunku, przez druk, okładki winylowych płyt, po film i eksperymenty z mediami cyfrowymi. Część prac jest pokazywana w Polsce po raz pierwszy.

Twórcy wystawy zaznaczają, że ekspozycja ma ukazywać nie tyle światową ikonę, ile drogę, jaką przebył Warhol, budując swój język, wizerunek i legendę. Wystawą chcą przypomnieć jego prace z czasów, gdy był rysownikiem i ilustratorem, a także ukazać, jak kształtował się jego charakterystyczny styl oraz w jaki sposób zacierał on granice między sztuką, reklamą, modą i kulturą masową.

– Chciałem pokazać drogę, która jest właściwa dla każdego artysty. Nie zostaje się legendą nagle, do tego prowadzi długi proces. Pokazujemy Warhola od pierwszej jego kreski z lat 40., 50. – powiedział PAP kurator wystawy Wojciech Onak.

Wystawa przypomina, że w latach 50. rysunek pozostawał najważniejszym narzędziem Warhola, który projektował wtedy okładki książek i płyt, tworzył ilustracje dla magazynów i domów mody, rysował przedmioty codziennego użytku. Technika powielania, która stała się fundamentem jego twórczości, mogła mieć swój początek w stosowanej wtedy technice blotted line, która polegała na odbijaniu jeszcze niewyschniętego rysunku na drugim arkuszu papieru, pozwalając tworzyć kolejne wersje tej samej kompozycji. Jednocześnie w pracach z lat 50. dostrzec można, że Warhol własnoręcznie barwił kolejne odbitki, sprawiając, że prace z tej samej serii nigdy nie były identyczne.

Warhol chętnie korzystał z fotografii prasowych, kadrów filmowych i portretów – w ten sposób powstały słynne, przetworzone przez niego portrety Marilyn Monroe. W 1966 roku na bazie fotografii krowy znalezionej w magazynie rolniczym stworzył tapetę. Zdjęcie przekształcił w znak wizualny, przedstawiając powielony wizerunek głowy zwierzęcia w różnych zestawieniach kolorystycznych. Na wystawie widzowie mogą obejrzeć faksymile oryginalnej tapety przedstawiającej żółtą krowę powtarzającą się na niebieskim tle. Instalacja została przygotowana we współpracy z The Andy Warhol Museum w Pittsburghu oraz The Andy Warhol Foundation for the Visual Arts.

– Warhol bardzo lubił reprodukcje i robił to od samego początku swojej drogi artystycznej. Jeden z przyjaciół powiedział mu: ty nawet z krowy zrobisz ikonę. I on zrobił z krowy ikonę – wskazał Onak, zaznaczając, że instalacja nie była dotąd nigdzie prezentowana. W sumie ekspozycja obejmuje 100 oryginalnych prac: ponad 50 rysunków, sitodruków, polaroidów, plakatów i filmów, w tym Screen Tests, w których Warhol ustawiał kamerę przed nieruchomą twarzą człowieka. Wśród prac znalazły się także pierwsze numery magazynu „Interview” i wczesne eksperymenty cyfrowe na komputerze Commodore.

Odwiedzający zobaczą także Warhola ilustratora okładek płyt winylowych oraz książek w pierwszych edycjach z lat 50., magazynów, w tym „Harper’s Bazaar”, „Vogue’a” i „Playboya”. Po raz pierwszy w Polsce zaprezentowane zostały oryginalne tkaniny zaprojektowane przez Warhola w latach 50. oraz uszyte z nich stroje, które są jednymi z najrzadszych prac w całym dorobku artysty.

Organizatorzy wystawy zapowiedzieli ekspozycję jako „opowieść o narodzinach języka, który zmienił sposób patrzenia na obraz, sławę, produkt, ciało i media”, a także „wejście do świata Warhola, (…) który do dziś kształtuje sposób, w jaki patrzymy, pragniemy, publikujemy i tworzymy własny wizerunek”.

Wystawę „Andy Warhol. Od linii do legendy” będzie można oglądać od piątku do 27 września w Pałacu Sztuki w Krakowie. Organizatorem jest Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, OCR Art Foundation, OCR Creations, Pałac Sztuki w Krakowie przy wsparciu D’Agence.

Polska Agencja Prasowa objęła wydarzenie patronatem medialnym. (PAP)

juka/ miś/