Linia z Bytomia do Miasteczka Śląskiego to jedyny, 21-kilometrowy zachowany odcinek górnośląskiej sieci wąskich torów, która przed laty liczyła ok. 230 km. Jest zarazem jednym z najważniejszych zabytków techniki w woj. śląskim i popularną atrakcją turystyczną.

W sezon wakacyjny kolej wąskotorowa jeździ rozkładowo po całej trasie (poza sezonem dostępna jest trasa skrócona - między Bytomiem i Tarnowskimi Górami). Tegoroczny rozkład wakacyjny przewiduje kursy weekendowe do 12-13 września oraz dodatkowo Kolejowe Piątki: od 3 lipca do 28 sierpnia.

Pociągi na całej trasie odjeżdżają z Bytomia o godz. 9., 12. i 16.30, a z Miasteczka Śląskiego o 10.30, 13.30 i 17.50. Dodatkowo w niedziele uruchamiane są krótsze kursy, z Bytomia do Bytomia Karbia i z Bytomia Karbia do Tarnowskich Gór (w tę niedzielę ze względów technicznych SGKW musiało odwołać kursy w relacji Bytom Karb - Tarnowskie Góry).

Informacje, aktualny rozkład jazdy, cennik oraz szczegóły dotyczące atrakcji dostępne są m.in. na stronie sgkw.eu. Wiosną br. SGKW sygnalizowało możliwe skoordynowanie rozkładów jazdy pociągów z transportem regionalnym, w tym Kolejami Śląskimi, aby pozwolić na wygodne przesiadki i szybkie dotarcie do wąskotorówki.

Niezależnie od ruchu rozkładowego w piątek, 26 czerwca SGKW zaprosi na pierwszy w tym roku przejazd wieczorno-nocny, pod hasłem Nocnej Szychty. Wydarzenie rozpocznie się o godz. 18. na przystanku Bytom Wąskotorowy i obejmuje m.in.: pieczenie kiełbasek (własnych) na stacji w Karbiu z jej zwiedzaniem, a także przejazd do Miasteczka Śląskiego (można wysiąść przy zalewie i skorzystać z oferty miejscowej wędzarni) i z powrotem do Bytomia (powrót ok. północy).

Powstałe w 1853 r. Górnośląskie Koleje Wąskotorowe są najstarszą koleją wąskotorową w Polsce i drugą najstarszą koleją tego typu w Europie, po Ffestiniog Railway w Walii. Przez 150 lat służyły górnośląskiemu przemysłowi, przewożąc różnego rodzaju towary: węgiel, rudy cynku i ołowiu, dolomit, skałę płonną. Tory o rozstawie 785 mm sięgały od Szopienic na wschodzie i Gliwice na zachodzie po Miasteczko Śląskie i Bibielę na północy oraz Rudy Raciborskie i Racibórz na południu.

Apogeum świetności kolej wąskotorowa przeżywała w latach 50. ub. wieku, gdy łączna długość linii kolejowych osiągnęła 233 km, a przewozy zbliżyły się do 7 mln ton rocznie. Na przełomie XX i XXI wieku wobec transformacji gospodarczej rola kolei wąskotorowej gwałtownie zmalała. Pociągi towarowe przestały kursować w 2001 r., jednak zgromadzonym wokół kolei pasjonatom jeszcze w latach 90. udało się uruchomić ruch turystyczny.

W 2003 r. powołano Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych, którego celem jest zachowanie w jak najlepszym stanie istniejących linii, budynków i taboru GKW oraz ochrona dziedzictwa przemysłowego. Jego wolontariusze, przy wsparciu samorządów, zajmują się m.in. remontami nawierzchni kolejowej i taboru oraz sprawami administracyjnymi i organizacyjnymi, w tym prowadzeniem ruchu pociągów turystycznych.

Wzdłuż trasy wąskotorówki znajdują się m.in.: historyczna stacja i parowozownia Bytom Karb Wąskotorowy, rezerwat Segiet i stary kamieniołom na pograniczu Bytomia i Tarnowskich Gór, wpisane na listę UNESCO zabytki Tarnowskich Gór czy zalew rekreacyjny Nakło-Chechło. W ub. roku SGKW przewiozło prawie 30 tys. pasażerów.(PAP)

mtb/ agzi/