Zgromadzenie Ogólne Śląskiego Związku Gmin i Powiatów przyjęło stanowisko w sprawie odbudowy systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce. Chodzi m.in. o zagrożenia związane z dostępem do informacji publicznej.

„Widzimy również pilną potrzebę zmian w prawie dotyczącym dostępu do informacji publicznej z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Uważamy, że instrument zapytań na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej w tej materii jest obecnie nadużywany i w bardzo prosty sposób może zostać wykorzystany przez obce służby” – wskazano w stanowisku. 

Według samorządowców zasadnym byłoby uznanie, iż informacje dotyczące ochrony ludności i obrony cywilnej nie stanowią informacji publicznej. 

„Takie rozwiązanie oczywiście nie zakazywałoby przedstawiania odpowiednich danych i informacji do publicznej wiadomości na podstawie odrębnych przepisów” – podkreślono.

Jak wskazano w stanowisku kluczowe jest też wprowadzenie zmian w POLiOC w zakresie wydatkowania środków. Chodzi o zastąpienie z cyklu jednorocznego na cykle kilkuletnie.

„W roku bieżącym wydatki mają się zakończyć do 31 grudnia – co jest w większości przypadków niewykonalne (ze względu na późne przekazanie zaakceptowanych umów i jednoczesne dokonywanie zakupów przez wszystkie JST w kraju). Postulujemy zwrócenie JST w przyszłym roku środków finansowych przyznanych w 2025 roku, które nie zostaną wykorzystane na realizację poszczególnych wydatków z uwagi na brak oferentów. Pozwoli to na wznowienie procedur przetargowych już w nowym roku i racjonalne zakończenie zakupów usług i asortymentu” – zaznaczono. 

Według samorządowców dotacja celowa dla jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej powinna wynosić 100 proc. kosztów zadania, bez konieczności dokładania udziału własnego przez gminy i powiaty. 

„Nie można przecież uzależniać bezpieczeństwa ludności według możliwości finansowych danego samorządu i przekazywać na ten cel dotacji w kwotach uzależnionych od wyasygnowanych środków na wkład własny przez JST” – podkreślono.

Zdaniem ŚZGiP wobec pilnej potrzeby stworzenia „wymaganej i oczekiwanej przez społeczeństwo odpowiedniej ilości budowli ochronnych” należy stworzyć mechanizm preferencyjny dla realizacji budowli ochronnych o podwójnym przeznaczeniu, co pozwoli na wykorzystywanie w czasie pokoju na podziemne parkingi, obiekty sportowe, obiekty magazynowe.

„Możliwość taka znacznie poprawi efektywność wykorzystania i utrzymywania w ciągłej gotowości przez zarządzającego obiektem. W takiej sytuacji do zaakceptowania przez JST jest możliwość częściowego udziału finansowego w realizacji takiego obiektu – zaznaczono.

Samorządowcy oczekują też zmian w zakresie skuteczniejszego powiadamiania mieszkańców o zagrożeniach. Dodatkowo postulują o wyłączenie z obowiązku stosowania przepisów ustawy prawo zamówień publicznych do wszystkich zamówień na roboty budowlane, dostawy lub usługi związane z realizacją zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.

mr/