Przyjęte zmiany zakładają zniesienie obowiązku uzgadniania przez gminy projektów planów ogólnych gminy z innymi organami i poszerzeniu zakresu obowiązku zasięgania opinii na temat projektów planów ogólnych gminy.

Regulacja przewiduje też zawieszenie do dnia 31 grudnia 2026 r. biegu terminów, których przekroczenie jest podstawą do nałożenia kary na gminę za nieterminowe wydanie decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ma to związek z masowym napływem wniosków o wydanie tzw. wuzetek i brakiem specjalistów w gminach, które nie są w stanie obsłużyć w terminie wszystkich spraw.

Ponadto uchwalone rozwiązania wprowadzają zmianę zasad zachowania zgodności z planem ogólnym gminy w zakresie katalogu wyjątków odnoszących się do minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także zniesienie zasady konieczności zachowania zgodności planu miejscowego z planem ogólnym w zakresie maksymalnego udziału powierzchni zabudowy. Rozszerzenie katalogu wyjątków odnoszących się do minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej dotyczy również wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. 

Ustawa przedłuża także obowiązywanie dotychczasowej zasady wydawania decyzji o warunkach zabudowy w sposób bezterminowy poprzez regulację, że decyzje o warunkach zabudowy wydane w sprawach wszczętych przed dniem 16 października 2025 r. nie podlegają regule 5-letniego obowiązywania. 

Nowa ustawa zakłada też usunięcie wątpliwości interpretacyjnych dotyczących możliwości stwierdzenia nieważności pierwszego planu ogólnego w części. W przypadku stwierdzenia np. nieznacznych błędów formalnych organ nadzoru będzie mógł unieważnić tylko część uchwały ws. planu ogólnego.

Według stanu na 17 listopada do sporządzania planów ogólnych przystąpiło 2240 gmin. Przy czym konsultacje społeczne projektu planu ogólnego przeprowadziło dopiero 2 proc. samorządów, a plan ogólny został uchwalony i obowiązuje w dwóch gminach. (Pyskowice w województwie śląskim oraz Chojnów w województwie dolnośląskim). Rada Miasta Tychy uchwaliły plan ogólny, który został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego, jednak wojewoda jeszcze sprawdza ten plan pod kątem zgodności z prawem. 

Zgodnie z przepisami plany ogólne mają obowiązywać od 1 lipca 2026 r.

mp/