W związku z kontrowersjami, jakie wzbudziły zmiany w Karcie nauczyciela dotyczące rozliczania godzin ponadwymiarowych, posłowie Koalicji Obywatelskiej złożyli w Sejmie projekt nowelizacji przepisów. Zakładają one nowe podejście do wynagrodzenia z tytułu godzin ponadwymiarowych a także zmiany w przyznawaniu doraźnych zastępstw. 

Projekt został skierowany do zaopiniowania przez sejmowe Biuro Legislacji i Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.

Poselski projekt nowelizacji ustawy przewiduje, że nauczyciele otrzymają wynagrodzenie również za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, jeśli zajęcia nie będą mogły się odbyć z przyczyn od nich niezależnych, czyli np. nieobecności uczniów lub wycieczki szkolnej. 

„Warunkiem zachowania prawa do wynagrodzenia jest pozostawanie nauczyciela w tym czasie w gotowości do realizacji tych zajęć” – głosi uzasadnienie do projektu ustawy 

Projekt nowelizacji przepisów przewiduje również, że w czasie, w którym nauczyciel, z przyczyn od niego niezależnych, nie będzie realizował godzin ponadwymiarowych, będzie mógł mieć przydzielone do realizacji różne zajęcia z uczniami lub na ich rzecz. 

Kolejna zmiana dotyczyć ma przydzielania doraźnych zastępstw. W projekcie zapisano bowiem, że w przypadku nierealizowania przez nauczyciela godzin ponadwymiarowych bez jego wpływu, będzie istniała możliwość przydzielenia mu zamiast zaplanowanych godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, realizację doraźnych zastępstw. 

Projekt zakłada, że przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2026 roku. 

Projektowane przepisy będą więc miały zastosowanie do ustalania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe przypadające do realizacji począwszy od dnia wejścia w życie ustawy. Oznacza to, że nauczyciele nie dostaną wyrównania za okres od 1 września do 31 grudnia 2025 r.

Od tego czasu nauczycielskie związki zawodowe wskazują na problem pojawiający się wtedy, gdy nauczyciel jest w szkole, jest gotowy do pracy zgodnie z przydzielonymi mu godzinami ponadwymiarowymi, tylko nie ma klasy, bo np. jest ona na wycieczce. ZNP przekazało, że nauczyciele sygnalizują, że w takich przypadkach nie otrzymują wynagrodzenia za te godziny.

W połowie października resort edukacji wydał komunikat w sprawie godzin ponadwymiarowych. O jednoznaczną wykładnię wystąpił ZNP. MEN podało, że zasadą jest, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, czyli za przydzielone i zrealizowane zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze. Jednocześnie przewidziano dwa wyjątki, w których nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia mimo niezrealizowania tych godzin.

mo/