W środę strona samorządowa Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego zwróciła się do resortu finansów o jak najszybsze rozpoczęcie prac nad monitoringiem wdrażania ustawy o dochodach jednostek  samorządu terytorialnego. 

Sekretarz KWRiST i prezydent Wodzisławia Śląskiego Mieczysław Kieca podkreślił, że planowanie wieloletnie w samorządach nie jest możliwe „bez stabilnego spojrzenia na system (dochodów JST – red.) i bez jego korekty tam gdzie to możliwie w czasie rzeczywistym".

Zdaniem prezydenta Wodzisławia jednym z przejawów braku przewidywalności systemu dochodów JST jest informacja ministerstwa finansów o kwotach udziałów w PIT i CIT oraz o kwocie subwencji dla samorządów na rok 2026, z której wynika, że "149 samorządów na ponad 2,8 tys. JST może liczyć na niższe dochody podatkowe niż w roku bieżącym".

Jak zaznaczył, dotyczy to 14 samorządów województw, 13 powiatów ziemskich, 4 miast na prawach powiatu i 118 gmin. 

Kieca dodał, że w wielu przypadkach „prognoza MF, choć pokazuje pewien wzrost to nie wypełnia on nawet wzrostu o charakterze inflacji”. 

Dlatego strona samorządowa zwróciła się do resortu finansów o udostępnienie danych źródłowych stanowiących podstawę wyliczenia dochodów JST na 2026 r. oraz zagwarantowanie wszystkim samorządom wzrostu dochodów rok do roku w wysokości nie mniejszej niż 4 proc.

„Prosimy też, abyście jak najszybciej przekazali nam informację o tym na jakie środki mogą liczyć JST z tej rezerwy 1,4 mld zł na wyrównanie ubytków w CIT i PIT za 2023 i 2024” – dodał Marek Wójcik ze Związku Miast Polskich. Zaapelował też do ministerstwa o rozpoczęcie prac nad monitoringiem ustawy o dochodach JST już w listopadzie br.

W odpowiedzi wiceminister Hanna Majszczyk zapewniła, że wstępna analiza funkcjonowania ustawy jest już prowadzona przez MF. Zapewniła przy tym, że formalny monitoring systemu dochodów JST zostanie przeprowadzony wcześniej niż zakłada ustawa, a więc przed czerwcem 2026 r.

Odnosząc się do informacji, że niektóre samorządy otrzymają niższe kwoty dochodów w 2026 r. Majszczyk przypomniała, że system został oparty „na pewnej algorytmiczności podziału i bazie danych z określonego okresu”. 

„Jeżeli np. weźmiemy samorządy województw, których bazą dochodów jest przede wszystkim CIT. To jeżeli mówimy, że podstawą okresu, z którego bierzemy dane na rok 2026 jest rok 2024, gdzie ten poziom dochodu był niższy, to ten poziom przekłada się na niższe dochody. Natomiast co do zasady to większość tych różnic, wynika z różnych perturbacji związanych z właściwą alokacją dochodów z CIT na rok 2025. I dziś wyliczając na 2026 r. dochody bierzemy już dane prawidłowe” – tłumaczyła wiceszefowa MF.
 
„Te jednostki, które (w wyniku błędu w bazie CIT – red.) dostały mniej, będą miały zwrot i na to jest rezerwa. Natomiast trzeba pamiętać, że jeżeli ktoś dostał więcej środków to nie może tego liczyć jako bazy, do której nalicza sobie dochody” – zaznaczyła Majszczyk.

Odnosząc się do wniosku o udostępnienie bazy danych, na podstawie których MF wyliczył kwoty dochodów samorządów na 2026 r. wiceminister powiedziała, że zostały one zamieszczone na stronie internetowej resortu finansów.

W czerwcu br. MF poinformowało, że dokona ponownego przeliczenia dochodów samorządów z tytułu podatku CIT za lata 2024 i 2025 w związku z aktualizacją danych podatkowych w zakresie CIT za lata 2021 i 2022. Jdnoczesnie w projekcie ustawy budżetowej na 2026 rok zaplanowane zostały środki w wysokości 1,4 mld zł w celu wyrównania samorządom dochodów za lata 2024 i 2025. 

mp/