Stowarzyszenie przygotowało rekomendacje zmian w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej obejmujące 10 obszarów funkcjonowania instytucji kultury. Chodzi zarówno o wzmocnienie praw pracowniczych jak i kwestie organizacyjne.

„Nasze propozycje to korekta, nie rewolucja, bo w naszej ocenie obecnie tylko takie mają szansę na realizację. Postulujemy zmiany, które: wzmocnią autonomię instytucji kultury, poprawią warunki pracy osób zatrudnionych w kulturze, ograniczą możliwość nadużyć ze strony organizatorów, uporządkują przepisy o łączeniu i likwidacji instytucji, zapewnią dyrektorom jasne zasady współpracy z organizatorem” – wskazano w komunikacie.

Wśród rekomendowanych zmian jest m.in. wprowadzenie wymogu posiadania przez samorządy dokumentów strategicznych dotyczących kultury. Według stowarzyszenia obowiązek utworzenia strategii powinien „zachęcić do głębszej refleksji na temat kultury na poziomie samorządów”.

Przedstawiciele dyrektorów instytucji kultury oczekują też ograniczenia nadużyć organizatorów w związku z odwoływaniem dyrektorów instytucji kultury poprzez wprowadzenie karencji w wejściu w życie aktu odwołania w przypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego.

„Można odnotować liczne przypadki odwoływania dyrektorów instytucji kultury z naruszeniem przepisów. Dopuszczają się tego zarówno samorządy, jak i Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, co potwierdzają dziesiątki orzeczeń sądowych. Z tego powodu proponujemy, aby wprowadzić mechanizm zabezpieczający dyrektora przed bezprawnym pozbawieniem stanowiska” – wskazano.

Proponowane zwiany dotyczą też kwestii wynagradzania pracowników samorządowych instytucji kultury. Stowarzyszenie chce, aby przepisy w tym zakresie  zostały ujednolicone z zasadami wynagradzania pracowników samorządowych. 

„W szczególności powinno to dotyczyć dodatkowego wynagrodzenia rocznego tj. tzw. trzynastek oraz odpraw emerytalnych. Uważamy, że nie ma powodu, aby różnicować pracowników, których praca jest finansowana z tego samego źródła tj. budżetów samorządów, ze względu na to w jakim podmiocie pracują. Obecna regulacje dyskryminują pracowników instytucji kultury w stosunku do pracowników innych podmiotów samorządowych” – wskazano.

Dokument zawierający pełną listę rekomendacji został przekazany przez Stowarzyszenie Dyrektorów i Dyrektorek Samorządowych Instytucji Kultury na ręce doradczyni Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego Agaty Diduszko-Zyglewskiej. 

Rekomendacje zmian w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej 

• Wprowadzenie wymogu posiadania przez samorządy dokumentów strategicznych dotyczących kultury. 
• Częściowe ujednolicenie obowiązków organizatora w stosunku do różnych rodzajów instytucji kultury poprzez wprowadzenie obowiązku zapewnienia środków na doskonalenie zawodowe pracowników wszystkich rodzajów instytucji kultury.
• Doprecyzowanie zakresu umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności instytucji kultury oraz program jej działania
• Ograniczenie nadużyć organizatorów w związku z odwoływaniem dyrektorów instytucji kultury poprzez wprowadzenie karencji w wejściu w życie aktu odwołania w przypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego.
• Uproszczenie procesu odwołania dyrektora, w przypadku gdy następuje ono z jego inicjatywy. 
• Wprowadzenie obowiązku kontynuacji realizacji programu instytucji przez osobę pełniącą obowiązki dyrektora - usunięcie luki prawnej
• Zmiana zasad wynagradzania pracowników samorządowych instytucji kultury, w sposób analogiczny do zasad wynagradzania pracowników samorządowych i nauczycieli, w szczególności: przywrócenie „trzynastek”, zwiększenie wysokości odprawy emerytalnej do wysokości odpraw pracowników samorządowych.
• Likwidacja Rejestru Instytucji Kultury prowadzonego przez organizatora i wprowadzenie obowiązku rejestracji instytucji kultury w Krajowym Rejestrze Sądowym.
• Zaostrzenie wymogów dotyczących łączenia i likwidacji instytucji kultury poprzez wprowadzenie surowszych warunków łączenia lub likwidacji, tj. większości co najmniej 2/3 głosów ustawowego składu organu stanowiącego organizatora w przypadku łączenia instytucji kultury oraz 3/4 głosów w przypadku likwidacji.
• Zmiana przepisów art. 19 dotyczących łączenia instytucji kultury poprzez umożliwienie wskazania instytucji przełączającej i przyłączanej, analogicznie jak w przypadku np. spółek kapitałowych.

mr/