Zarząd ZMP w stanowisku w sprawie koniecznych zmian prawnych dotyczących funkcjonowania spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego wskazywał na konieczność przeglądu obowiązujących przepisów i doprecyzowania ich w celu efektywnego realizowania inwestycji publicznych. Według samorządowców konieczne stworzenie spójnej i kompleksowej regulacji prawnej, na podstawie której będą działać spółki samorządowe. 

„Spółki komunalne nie doczekały się spójnej i kompleksowej regulacji prawnej, pozostając rozdarte pomiędzy regulacje publicznoprawne (samorządowe) i prywatnoprawne (handlowe). Skutkuje to licznymi wątpliwościami i sporami interpretacyjnymi, mającymi swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie organów nadzoru i sądów administracyjnych czy wystąpieniach Najwyższej Izby Kontroli. Znacząco utrudnia to prowadzenie przez nie stabilnej działalności oraz skuteczne pozyskiwanie środków zewnętrznych” – wskazano w stanowisku.

Według ZMP konieczne jest też zwiększenie swobody w działalności spółek, co umożliwi lepsze i bardziej racjonalne wykorzystanie posiadanego przez nie majątku.  

„Spółki samorządowe powinny mieć prawnie zagwarantowaną możliwość prowadzenia działalności poza sferą użyteczności publicznej, w tym na obszarze innych gmin, jeżeli działalność ta jest uzasadniona racjonalnym wykorzystaniem posiadanego przez nie majątku spółki lub działalność ta jest prowadzona w interesie spółki lub gdyby zaniechanie takiej działalności mogłoby narazić spółkę na szkodę” – zaznaczono.

Według samorządowców kompleksowej regulacji wymaga tryb współpracy pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego a spółkami samorządowymi oraz pomiędzy poszczególnymi spółkami. Chodzi m.in. o wykorzystanie możliwości, jakie tworzy prawo zamówień publicznych, w tym trybu zamówień wewnętrznych oraz sektorowych, a także przepisy ustawy o gospodarce komunalnej. Samorządowcy oczekują też przeglądu przepisów w zakresie wytwarzania, dystrybucji i sprzedaży energii.

„Konieczne jest doprecyzowanie, w jakich przypadkach umowy zawierane w obrębie sektora komunalnego nie podlegają obowiązkowi stosowania przepisów dotyczących zamówień publicznych. Zastosowanie przepisów dotyczących zamówień publicznych nie powinno zakłócać swobody organów samorządowych w wykonywaniu powierzonych im zadań dotyczących usług publicznych, poprzez wykorzystanie ich własnych zasobów” – wskazano.

Według samorządowców zasadnym jest także precyzyjne uregulowania zasad kontroli Spółek przez organy stanowiące JST oraz ich członków, przede wszystkim w zakresie zakresu kontroli komisji rewizyjnych.

mr/