W swoim stanowisku SGiPW powołuje się na sytuację, w której osoba starsza zostaje zaopiekowana przez członków dalszej rodziny, co wiąże się z koniecznością przeprowadzki tej osoby na teren innej gminy, niż miejsce zameldowania seniora. Jak podkreślają członkowie stowarzyszenia, znane są sytuacje, w których członkowie dalszej rodziny podopiecznego zawierają z nim umowę, na mocy której zobowiązują się do zapewnienia opieki i utrzymania do końca jego życia, w zamian za przekazanie na ich własność majątku w postaci nieruchomości zabudowanej domem oraz gruntów rolnych. Po niedługim czasie dochodzi jednak do sytuacji, w której senior zostaje umieszczony w DPS. 

„Wówczas umieszczenie takiej osoby w DPS-ie następuje na mocy decyzji służb socjalnych gminy, na terenie której wówczas osoba ta przebywała, a kosztami obciąża się gminę ostatniego pobytu, ale ze względu na zameldowanie, a nie na faktyczne przebywanie tej osoby” – zwraca uwagę SGiPW

Jak wskazuje stowarzyszenie, taka sytuacja jest związana z luką prawną polegającą na braku regulacji, które przed organami administracji publicznej stawiałyby obowiązek weryfikacji zobowiązań wzajemnych pomiędzy osobami fizycznymi, takich jak notarialne umowy o dożywocie.

W związku z występowaniem powyższych sytuacji, Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski sformułowało cztery postulaty:

1.    Poszerzenie katalogu osób obowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, poprzez odpowiedni zapis w art. 61 ustawie o pomocy społecznej w ust.1 pkt 2 o osoby obdarowane darowizną w formie nieruchomości (może tę kwestę uzależnić od wartości darowizny);

2.    Wprowadzenie regulacji prawnych jasno wskazujących, że w przypadku jak powyżej koszty pobytu w DPS nie ponosi gmina, lecz ten, który zobowiązał się do zapewnienia opieki zgodnie z umową o dożywocie

3.    Wprowadzenia zasady odpłatności za usługi społeczne przez gminę faktycznego pobytu podczas zdarzenia, a nie gminę ostatniego zameldowania. Kwestie właściwości miejscowej zamieszkania powinny również dotyczyć osoby ubezwłasnowolnionej, nawet w przypadku, gdy opiekun prawny mieszka w innej gminie

4.    Umożliwienia dochodzenia odpłatności za pobyt w DPS z masy spadkowej, bez względu na rodzaj pokrewieństwa
Jak podkreślają sygnatariusze stanowiska, istniejąca luka prawna „w odczuciu gmin jest głęboko niemoralna i niesprawiedliwa społecznie”. 

mo/