Ministra Edukacji Narodowej Barbara Nowacka podpisała dwa rozporządzenia, które zostały już opublikowane w Dzienniku Ustaw. Chodzi o zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej oraz o rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia.

Zgodnie z dokumentem, od 1 września 2025 roku w szkołach pojawi się nowy, nieobowiązkowy przedmiot edukacja zdrowotna, który zastąpi dotychczasowe wychowanie do życia w rodzinie. 

„Wymagania ogólne podstawy programowej w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna obejmują rozumienie powiązań między różnymi aspektami zdrowia i czynnikami na nie wpływającymi, zainteresowanie zdrowiem własnym i otoczenia oraz zaangażowanie w zdrowy styl życia. Zgodnie z założeniami podstawy programowej w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna – zdrowie jest wartością, o którą należy dbać w wymiarze fizycznym, psychicznym, seksualnym, społecznym i środowiskowym na wszystkich etapach życia” – zaznaczono w rozporządzeniach 

W rozporządzeniach opisano też cele kształcenia dla poszczególnych przedmiotów. W przypadku edukacji zdrowotnej są to m.in: podejmowanie działań wspierających zdrowie we wszystkich jego wymiarach na wszystkich etapach życia; rozumienie i akceptacja przemian oraz procesów zachodzących w ludzkim ciele na wszystkich etapach życia; monitorowanie własnego stanu zdrowia we wszystkich jego wymiarach; rozumienie czynników wpływających na zdrowie we wszystkich jego wymiarach.

Podstawa programowa w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna obejmuje dziesięć działów, które odzwierciedlają sfery funkcjonowania człowieka

„W podstawie programowej w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna szczególnie istotne jest umożliwienie uczniom zbudowania, utrzymania i zmiany zachowań zdrowotnych w modelu najlepiej odpowiadającym na ich potrzeby oraz sytuację zdrowotną. W tym celu w części działów dla klas VII i VIII wprowadzono wymagania fakultatywne – do wyboru przez nauczyciela” – można przeczytać w rozporządzeniu 

Jak zaznaczono w rozporządzeniu, realizacja edukacji zdrowotnej powinna być również włączona w strategię i plany rozwoju szkoły oraz program wychowawczo-profilaktyczny szkoły we współpracy z rodzicami oraz środowiskiem lokalnym. 

Zajęcia z edukacji zdrowotnej będą nieobowiązkowe i udział w nich będą mogli wziąć uczniowie klas IV-VIII szkół podstawowych, uczniowie szkół ponadpodstawowych oraz liceów, techników i szkół branżowych I stopnia. 

1 września 2025 roku do szkół wejdzie również nowy, obowiązkowy przedmiot – edukacja obywatelska. 

„Głównym celem podstawy programowej w zakresie przedmiotu edukacja obywatelska jest przygotowanie uczniów do świadomego i odpowiedzialnego zaangażowania obywatelskiego w społeczeństwie demokratycznym. Przedmiot buduje i wzmacnia postawy patriotyczne młodych ludzi oparte na poczuciu tożsamości i dumie z przynależności do wspólnoty, trosce o małą i dużą ojczyznę, poczuciu odpowiedzialności za jej kształt. Równolegle przedmiot kształtuje otwartość i szacunek wobec innych, empatię i solidarność z innymi oraz zaangażowanie na rzecz dobra wspólnego” – wyjaśniono w rozporządzeniach 

Celami kształcenia dla edukacji obywatelskiej są: rozumienie sfery publicznej; rozumienie oraz poszanowanie wartości i zasad demokracji; poszanowanie opinii innych osób; zaangażowanie obywatelskie; wpływanie na władze publiczne i interakcje państwo – obywatel.

Za istotne uznano również rozwijanie takich umiejętności jak poszukiwanie, weryfikowanie i krytyczne analizowanie informacji na tematy społeczne i polityczne; określanie własnego zdania na podstawie danych, wartości i potrzeb, a także jego wyrażanie oraz poparcie go argumentami czy umiejętność wpływania na władze publiczne. 

„Podstawa programowa w zakresie przedmiotu edukacja obywatelska obejmuje siedem działów, które odzwierciedlają sześć kręgów wspólnot, w których funkcjonuje uczeń – od rodziny, przez szkołę, wspólnotę lokalną i regionalną, ojczyznę i wspólnotę europejską po wspólnotę międzynarodową. Dodatkowo wyodrębniono dział wprowadzający do tematyki edukacji obywatelskiej oraz dział dotyczący demokracji i prawa” – podkreślono w rozporządzeniach 

Zgodnie z treścią rozporządzenia, w podstawie programowej w zakresie przedmiotu edukacja obywatelska szczególnie istotne jest umożliwienie uczniom zrozumienia bieżących wydarzeń społeczno-politycznych. W tym celu wprowadzono wymagania fakultatywne do wyboru przez nauczyciela, a w wielu wymaganiach pozostawiono nauczycielowi dowolność wykorzystania bieżących przykładów.

mo/