Projekt nowelizacji Karty Nauczyciela zawiera propozycje zgłoszone przez grupy robocze w ramach prac Zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli. 

Najważniejsze zmiany w ustawie Karta Nauczyciela:

1.    Skrócenie okresu zatrudnienia nauczyciela początkującego posiadającego wymagane kwalifikacje na podstawie umowy o pracę na czas określony z dwóch lat szkolnych do jednego roku szkolnego oraz zmiany dostosowujące w zakresie oceny pracy i awansu zawodowego do zmian w zakresie zatrudniania tych nauczycieli. 

Stosunek pracy z nauczycielem początkującym, który posiada wymagane kwalifikacje, będzie nawiązywany na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny. Zmiana ta ma na celu zachęcenie młodych absolwentów studiów do podejmowania pracy w zawodzie nauczyciela, umożliwiając wcześniejszą niż obecnie stabilizację zatrudnienia. Nawiązanie stosunku pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony będzie następowało od kolejnego roku szkolnego następującego po roku szkolnym, w którym nauczyciel spełnił wymagania dotyczące stażu pracy w szkole oraz uzyskał co najmniej dobrą ocenę pracy.
Zmiany w tym zakresie mają wejść w życie od 1 września 2025 roku. 

2.    Wzmocnienie roli mentora

Nowelizacja ustawy zakłada, że do zadań mentora będzie należało: umożliwienie nauczycielowi obserwowania prowadzonych przez siebie zajęć oraz omawianie z nim tych zajęć, w wymiarze co najmniej 1 godziny w miesiącu w pierwszym roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela i co najmniej 4 godzin w każdym kolejnym roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela; obserwowanie zajęć prowadzonych przez nauczyciela oraz omawianie ich z tym nauczycielem, w wymiarze co najmniej 1 godziny w miesiącu w pierwszym roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela i co najmniej 4 godzin w każdym kolejnym roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela.

3.    Wydłużenie do 30 dni roboczych terminu na dokonanie oceny pracy nauczyciela w przypadku rozwiązania i wygaśnięcia stosunku pracy albo przeniesienia do innej szkoły

4.    Wskazanie w ustawie, że nauczyciel początkujący, zatrudniony w więcej niż jednej szkole w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami oraz nauczyciel początkujący zatrudniony w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela, odbywają przygotowanie do zawodu nauczyciela w szkole wskazanej przez nauczyciela jako podstawowe miejsce zatrudnienia

5.    Doprecyzowanie przypadków, w jakich można zatrudnić nauczyciela na podstawie umowy o pracę na czas określony

6.    Uregulowanie kwestii ochrony przedemerytalnej nauczyciela

Co do zasady nie będzie można wypowiedzieć stosunku pracy nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie mianowania albo umowy o pracę na czas nieokreślony, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Powyższa ochrona nie będzie również stosowana w przypadku częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w dotychczasowym wymiarze zajęć.

7.    Uregulowanie w ustawie przypadków, w których nauczyciel zachowuje albo traci prawo do wynagrodzenia za przydzielone ale niezrealizowane godziny ponadwymiarowe

Proponuje się zmianę polegającą na uregulowaniu kwestii ustalania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe w jednolity sposób dla nauczycieli szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej.

Ponadto wprowadza się generalną zasadę, zgodnie z którą wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe przysługuje za zrealizowane godziny zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych. Od tej zasady przewiduje się jednak wyjątki. W projekcie ustawy określono przypadki, w których nauczyciel otrzyma wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe, mimo że w danym tygodniu nie zrealizował przydzielonych zajęć.

W projekcie ustawy proponuje się również zmianę przesłanki przydzielenia nauczycielowi godzin ponadwymiarowych.

8.    Wyeliminowanie przypadków przydzielania nauczycielom zastępstw za nieobecnych nauczycieli do realizacji w czasie, w którym powinni oni realizować zajęcia w ramach obowiązującego ich tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć

9.    Rozszerzenie uprawnień nauczycieli w zakresie nagrody jubileuszowej.

Proponuje się ujednolicenie rozwiązania w zakresie nagrody jubileuszowej nauczycieli z rozwiązaniami przewidzianymi dla pracowników samorządowych. Wysokość nagrody za 40 lat pracy podwyższa się do 300% wynagrodzenia miesięcznego i wprowadza się nagrodę jubileuszową za 45 lat pracy w wysokości 400% wynagrodzenia miesięcznego.

10.    Umożliwienie nauczycielom, którym do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok, skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową

11.    Doprecyzowanie przepisu określającego warunki nabycia prawa do pierwszego urlopu dla poratowania zdrowia

12.    Podwyższenie wysokości odpraw w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne

Proponuje się, aby w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne nauczycielowi przysługiwała jednorazowa odprawa w wysokości:

1)    po 10 latach pracy – dwumiesięcznego wynagrodzenia;

2)    po 15 latach pracy – trzymiesięcznego wynagrodzenia;

3)    po 20 latach pracy – sześciomiesięcznego wynagrodzenia.

13.    Rozszerzenie grupy nauczycieli uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego

14.    Umożliwienie przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki na kolejny okres

15.    Zmiany w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej

W projekcie ustawy proponuje się zmianę art. 30 polegającą na dodaniu możliwości przekazania do bazy danych SIO przez szkoły i placówki oświatowe danych dotyczących przypisania ucznia do oddziału, do którego ten uczeń będzie uczęszczał w kolejnym roku szkolnym, już w okresie ferii letnich poprzedzających ten rok szkolny.

mo/