ZGWL przyjęło stanowisko, w którym zwróciło uwagę na narastający problem masowego powstawania ferm wielkoprzemysłowych, które negatywnie wpływają na środowisko, zdrowie mieszkańców oraz rozwój przestrzenny gmin. 

Samorządowcy zwrócili uwagę, że obecne przepisy nie zapewniają gminom skutecznych narzędzi do kontrolowania lokalizacji tego typu przedsięwzięć, co prowadzi do sytuacji, w której decyzje o warunkach zabudowy dla ferm wydawane są wbrew woli społeczności lokalnych. Wskazali, że problem dotyka wielu regionów Polski, powodując degradację środowiska i spadek jakości życia mieszkańców.

W stanowisku wskazano, że obecnie większość ferm wielkoprzemysłowych powstaje na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. 

„W przypadku ich wydawania organy administracji lokalnej nie mają władzy dyskrecjonalnej, brakuje skutecznych mechanizmów ograniczających lokowanie ferm, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego nie zapewniają pełnej ochrony przed ich ekspansją - inwestorzy skutecznie je zaskarżają, wykorzystując luki prawne. W efekcie samorządy pozbawione są realnego wpływu na kształtowanie przestrzeni w gminie, mimo że gospodarka przestrzenna należy do ich kompetencji własnych” – podkreślono w stanowisku.

Zdaniem lubuskich samorządów rozwiązaniem byłoby wprowadzenie w ustawie o planowaniu przestrzennym obowiązku wyznaczania specjalnych stref dla lokalizacji tego typu inwestycji w planach ogólnych gminy. Według ZGWL tego typu przedsięwzięcia powinny też wymagać uzyskania decyzji środowiskowej, a gminy powinny mieć możliwość skuteczniejszego blokowania inwestycji, które nie są zgodne z ich polityką przestrzenną. 

Zdaniem samorządów konieczne są też regulacje w zakresie odpadów z ferm przemysłowych i nałożenie ściślejszych obowiązków związanych z zagospodarowaniem nieczystości produkowanych przez trzodę chlewną.

W połowie lutego br. resort klimatu poinformował, że w planach MKiŚ na rok 2025 jest przygotowanie projektu ustawy, który będzie dotyczył przeciwdziałania uciążliwościom zapachowym w rolnictwie i innych gałęziach gospodarki.  

Z danych ministerstwa rolnictwa wynika, że w Polsce znajdują się 322 gospodarstwa wyposażone w instalacje do chowu lub hodowli świń powyżej 2 tys. stanowisk dla tych zwierząt o wadze powyżej 30 kg lub 750 stanowisk dla macior. Wszystkie są pod kontrolą Inspekcji Weterynaryjnej. Największa koncentracja wielkotowarowych ferm świń występuje w województwie mazowieckim (84) i wielkopolskim (66).
 

mp/