Rolą operatora ma być zapewnienie kompleksowego wsparcia uczestnikom programu – od momentu podjęcia decyzji o realizacji inwestycji, przez cały proces inwestycyjny, aż po zakończenie projektu i rozliczenie dotacji. Za skuteczne wsparcie każdego beneficjenta najwyższego i podwyższonego poziomu dofinansowania gminy dostaną dodatkowe 1700 zł.

„Jednym z priorytetów nowego programu +Czyste Powietrze+ jest ukierunkowanie pomocy na osoby zagrożone ubóstwem energetycznym. To dla nich wprowadzamy system operatorów, którzy pomogą przejść przez cały proces pozyskiwania i rozliczania dotacji” – powiedział Robert Gajda zastępca prezesa NFOŚiGW.

Jak zaznaczono w komunikacie funduszu, rolą operatorów ma być w szczególności pomoc osobom starszym i ubogim, które mogą być narażone na nieuczciwe praktyki ze strony wykonawców i mają trudności z korzystaniem z technologii. Osoby zagrożone ubóstwem energetycznym mogą dostać do 100 proc. dofinansowania kosztów netto do termomodernizacji domu i wymiany pozaklasowego kotła, tzw. kopciucha.

NFOŚiGW podkreślił w komunikacie, że najwyższy poziom dofinansowania w nowej wersji programu „Czyste Powietrze” będzie dostępny tylko przy wsparciu  operatora. To samo dotyczy dotacji z prefinansowaniem. W przypadku poziomu podwyższonego będzie to opcja do wyboru.

NFOŚiGW poinformował, że pracownik gminy działający w imieniu operatora nie musi posiadać wykształcenia inżynierskiego ani kwalifikacji w zakresie audytów. Powinien natomiast dobrze znać program „Czyste Powietrze” i posiadać rozwinięte umiejętności komunikacyjne.

„Zadania operatorów podzielono na dwa etapy z odrębnym wynagrodzeniem za każdy etap. Po pierwszym etapie, do momentu podpisania umowy o dofinansowanie między beneficjentem a WFOŚiGW gmina otrzyma 500 zł, po realizacji drugiego etapu – 1200 zł. Gmina będzie wynagradzana za działalność operatorską w formie ryczałtu” – zaznaczono w komunikacie.

W pierwszym etapie do zadań operatora będzie należeć: dotarcie do mieszkańców, którzy potrzebują wsparcia przy wymianie źródła ciepła i termomodernizacji domu; zaprezentowanie możliwych rozwiązań w ramach programu Czyste Powietrze; ocena poziomu dofinansowania możliwego do otrzymania przez danego mieszkańca; wsparcie w wyborze audytora energetycznego i potencjalnych wykonawców, w tym przy podpisywaniu umów prefinansowania; oraz pomoc w wypełnieniu i złożeniu wniosku o dofinansowanie.

W drugim etapie operator będzie odpowiedzialny za: przekazanie i wyjaśnienie warunków umowy o dofinansowanie; pomoc przy wyborze i podpisaniu umowy z wykonawcami; pomoc we wnioskowaniu o zaliczkę; wsparcie w realizacji umowy, uzyskiwaniu finansowania i prefinansowania na kolejnych etapach; pomoc w zbieraniu dokumentów niezbędnych do rozliczenia przedsięwzięcia; informowanie o warunkach programu oraz obowiązku korzystania z Listy Zielonych Urządzeń i Materiałów; pomoc w aktualizacji audytu energetycznego oraz w wystąpieniu o zmianę warunków umowy dotacji z WFOŚiGW; pomoc w wyborze wykonawcy świadectwa charakterystyki energetycznej budynku; pomoc w przygotowaniu wniosku o płatność oraz w rozliczeniu końcowym projektu; pomoc w zapewnieniu pełnej dokumentacji przedsięwzięcia.

Gmina może zlecić realizację zadań operatora lub ich część zewnętrznemu wykonawcy. Gmina, która nie zgłosi się do roli operatora, nadal może prowadzić gminny punkt konsultacyjno-informacyjny. Jeśli na danym terenie gmina nie zgłosi się do roli operatora, to planowane jest powierzenie tych zadań WFOŚiGW.

Podpisywanie porozumień operatorskich między WFOŚiGW a gminami, które do 21 marca zgłoszą się do pełnienia funkcji operatora, przewidziano do 31 marca 2025 r. Kolejny etap nastąpi do 30 czerwca 2025 r. Nabór zgłoszeń na gminnych operatorów jest prowadzony w trybie ciągłym.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) na finansowanie operatorów przeznaczył na rok 2025 – ponad 40 mln zł.  

mam/