Strona samorządowa sformułowała pięć punktów, które w jej ocenie wymagają najpilniejszych zmian. 
Zwiększenie kwoty potrzeb oświatowych

Sygnatariusze dokumentu odnieśli się do zmian, które wprowadziła ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z ustawą, dotychczasową cześć oświatową subwencji ogólnej zastąpiły potrzeby oświatowe jst. 

„Potrzeby oświatowe - wyliczone w oparciu o algorytm analogiczny do systemu z poprzednich lat - są w dalszym ciągu znacząco mniejsze od realnych wydatków na oświatę. Ponieważ potrzeby oświatowe na 2025 r. ustalono na podstawie subwencji w niekorzystnych latach, to użycie sformułowania „potrzeby oświatowe” jest całkowicie nieadekwatne i nie ma nic wspólnego z realiami” – zaznaczają samorządowcy 

Postulatem zgłoszonym przez stronę samorządową jest ustalenie łącznej kwoty potrzeb oświatowych na rok 2026 na poziomie zwaloryzowanych wydatków bieżących poniesionych w 2025 roku. 

Za niewłaściwe uznano też odgórne zaniżanie kwoty potrzeb oświatowych. 
Wedle wyliczeń, w 2025 roku różnica między wydatkami a potrzebami oświatowymi (tzw. luka oświatowa) wyniesie około 44 miliardów złotych.

Wypracowanie standardów oświatowych 

„W naszej ocenie, kwota potrzeb oświatowych może być ustalona na poziomie niższym niż rzeczywiście ponoszone wydatki jedynie w sytuacji, gdy zostaną określone ogólnopolskie standardy oświatowe, a kwota potrzeb oświatowych będzie wyliczona w oparciu o te standardy” – zaznacza strona samorządowa 

W ocenie przedstawicieli samorządów, wypracowanie takich standardów nie zaliczałoby do kwoty potrzeb oświatowych bieżących wydatków oświatowych ponoszonych przez jednostki samorządu terytorialnego ponad ustalony standard.

Kompetencje JST w zakresie swobody w organizowaniu sieci szkół

W postulatach sformułowanych przez stronę samorządową KWRiST znalazła się również często poruszana kwestia przekazania w ręce samorządów możliwości decydowania o sieciowaniu szkół. 

„Wnioskujemy, by jednostki samorządu terytorialnego mogły samodzielnie decydować o kształcie sieci szkół i placówek oświatowych na swoim terenie, Opinia kuratora oświaty w przedmiocie przenoszenia, łączenia lub likwidacji szkoły nie powinna być wiążąca” – podkreślono

Zmiana zasad dotowania szkół nie samorządowych

Jak zaznaczono w stanowisku, dotowanie szkół nie samorządowych stanowi duży obszar nieefektywnego wydatkowania środków publicznych. 

Wśród zgłoszonych postulatów znalazło się m.in. uzupełnienie sieci szkół i placówek samorządowych o przedszkola i szkoły niepubliczne oraz publiczne prowadzone przez inne niż JST podmioty.

„Samorząd powinien zyskać kompetencje  podejmowania decyzji, które z tych placówek stanowią uzupełnienie i będą dotowane przez samorząd. Pozostałe jednostki mogłyby funkcjonować bez finansowania ze środków publicznych” – podnosi strona samorządowa 

Zmiany liczebności uczniów w oddziałach/grupach

Strona samorządowa zaproponowała, by ujednolicić limity wielkości oddziałów przedszkolnych i klas 1-3 oraz podziału na grupy na lekcjach języka obcego i informatyce. Zdaniem samorządowców odpowiednią liczbą byłby poziom 26. 

mo/