Pięć delegatur Najwyższej Izby Kontroli sprawdziło w spółkach komunalnych przestrzeganie przepisów o zasadach wynagradzania członków zarządu i rad nadzorczych. 10 na 18 skontrolowanych spółek oceniono negatywnie, a w pozostałych znaleziono uchybienia dotyczące naliczania różnych składników wynagrodzeń. 

„W efekcie doszło do wypłacenia nienależnych wynagrodzeń członkom zarządów lub rad nadzorczych w łącznej kwocie blisko 2,9 mln zł. Ponadto we wszystkich skontrolowanych spółkach wystąpiły nieprawidłowości w wypłaceniu lub uzyskaniu świadczeń dodatkowych w kwocie 1,3 mln zł. W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości i działań podjętych przez spółki po zakończeniu kontroli, NIK skierowała trzy powiadomienia do prokuratury” – wskazano w komunikacie NIK.

Jak wskazywano w wystąpieniach pokontrolnych, wynagrodzenia zarządów oraz rad nadzorczych nie zawsze były naliczane i wypłacane w prawidłowej wysokości, z uwzględnieniem przepisów ustaw okołobudżetowych oraz obowiązujących uchwał Zgromadzenia Wspólników.

W wystąpieniach pokontrolnych negatywnie ocenionych spółek zwracano uwagę m.in. na nieuwzględnianie przepisów ustaw okołobudżetowych, które w latach 2018-2023 podstawę wymiaru wynagrodzenia zamroziły na poziomie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2016 roku, czyli na poziomie 4 403,78 zł.

„W konsekwencji wynagrodzenie stałe Prezes Zarządu Spółki w latach 2018-2021 (do 23 czerwca) naliczono i wypłacono w wysokości zawyżonej o 61 646,82 zł” – wskazała Delegatura NIK w Krakowie kontrolująca spółkę z Kalwarii Zebrzydowskiej.

W wystąpieniach pokontrolnych dopatrzono się również uchybień dotyczących m.in. nieuprawnionego korzystania przez prezesów z zasobów spółek. Wskazywano też na błędy w określaniu celów zarządczych polegające na przyjmowaniu kryteriów, które nie spełniały warunków obiektywności i mierzalności. W niektórych przypadkach wskazywano, że umowy o zarządzanie nie w pełni zabezpieczały interesy spółki i nie były spójne z art. 7 ustawy o wynagrodzeniach, ponieważ ich treść nie wykluczała możliwości wypłaty prezesowi odprawy w sytuacji złożenia przez niego rezygnacji.

We wnioskach pokontrolnych NIK zaleciła, by w przypadkach dotyczących zawyżenia wynagrodzeń dla zarządów i rad nadzorczych podjąć działania zmierzające do odzyskania przez spółkę nienależnie wypłaconych środków.

Jednostkom samorządu terytorialnego NIK zaleciła zwiększenie nadzoru właścicielskiego nad naliczaniem i wypłacaniem wynagrodzeń członkom zarządów i rad nadzorczych spółek z udziałem JST.

Kontrole zostały przeprowadzone w następujących spółkach: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Będzinie, Przedsiębiorstwo Inżynierii Komunalnej Sp. z o.o. w Pszczynie, Zakład Gospodarki Komunalnej w Cieszynie Sp. z o.o., Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w Kalwarii Zebrzydowskiej, Miejski Zarząd Budynków sp. z o.o. w Tarnowie, Zakład Gospodarki Komunalnej Sułkowice sp. z o.o., „Ekotraw” sp. z o.o. Struża-Kolonia, Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Międzyrzecu Podlaskim, Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w Krasnymstawie, Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. w Olsztynie, Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. Działdowo, Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. w Pozezdrzu, Wodociągi I Kanalizacja Turawa sp. z o.o. w Turawie, Zakład Komunalny Głogówek sp. z o.o., Zakład Komunalny sp. z o.o. w Opolu, Miejska Energetyka Cieplna sp. z o.o. w Chodzieży, Miejska Kanalizacja I Wodociągi sp. z o.o. w Czarnkowie, Urbis sp. z o.o. w Gnieźnie. Kontrolą objęto lata 2018 – 2023.

mr/