Ustawę o ochronie ludności i obronie cywilnej podpisał w ubiegłą środę prezydent Andrzej Duda. Ustawa zakłada powstanie systemu ochrony ludności, który – w razie wojny – będzie mógł się przekształcić w obronę cywilną. Na realizację nowych rozwiązań rząd będzie przeznaczać rocznie nie mniej niż 0,3 proc. PKB.

Kosiniak-Kamysz w poniedziałek w Żabnie (Małopolskie) rozmawiał o założeniach nowego prawa z przedstawicielami samorządów ziemi tarnowskiej.

„To jest wielkie wyzwanie dla wspólnot samorządowych, dlatego przeprowadzę wspólnie z ministrem Siemoniakiem konsultacje w każdym regionie i w ciągu pierwszych tygodni nowego roku chcemy, żeby ten program powstał, żeby był wdrożony w życie” - mówił wicepremier na briefingu prasowym.

Jak zapowiedział, w przyszłym roku na realizację działań zapisanych w ustawie rząd przeznaczy około 6 mld zł, a w perspektywie czteroletniej, jaką zakłada dokument, przewidziano 24 mld zł na inwestycje wieloletnie.

„To będzie jeden z największych programów rozwojowych dla Polski lokalnej, budujący bezpieczeństwo naszych mieszkańców” - zapowiedział minister obrony narodowej.

Kosiniak-Kamysz zaznaczył, że największy jego ciężar weźmie na siebie budżet centralny, ale samorządy też będą w nim partycypować.

„To będzie wielka inwestycja infrastrukturalna i strategiczna na rzecz obrony cywilnej i ochrony ludności. Samorządy muszą być do tego przygotowane, bo będą też w tym partycypować” - wyjaśnił Kosiniak-Kamysz.

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej określa m.in. zadania ochrony ludności w czasie pokoju i w czasie wojny; organy i podmioty realizujące zadania ochrony ludności; zasady planowania ochrony ludności i obrony cywilnej; zasady funkcjonowania systemu wykrywania zagrożeń oraz ostrzegania, powiadamiania i alarmowania o zagrożeniach; zasady użytkowania i ewidencjonowania obiektów zbiorowej ochrony, zasady funkcjonowania i organizację obrony cywilnej oraz sposób powoływania personelu do obrony cywilnej.

Konstrukcja systemu ochrony ludności została oparta na już istniejących strukturach. Chodzi o optymalne wykorzystanie potencjału krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (szczególnie Państwowej Straży Pożarnej i ochotniczych straży pożarnych), struktur zarządzania kryzysowego, Systemu Powiadamiania Ratunkowego, Państwowego Ratownictwa Medycznego, podmiotów leczniczych i organizacji pozarządowych.

Minister spraw wewnętrznych i administracji będzie odpowiedzialny za koordynację funkcjonowania systemu ochrony ludności na poziomie centralnym. W tym zakresie otrzyma wsparcie Rządowego Zespołu Ochrony Ludności.

Ustawa kładzie duży nacisk na kształtowanie świadomości społeczeństwa oraz promowanie odpowiednich zachowań. Edukacja z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej obejmuje w szczególności przekazywanie wiedzy o potencjalnych i aktualnych zagrożeniach mających wpływ na bezpieczeństwo oraz o zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia. Ponadto przewiduje przeprowadzanie szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej m.in. dla urzędów, jednostek samorządu terytorialnego. W momencie wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny ochrona ludności staje się obroną cywilną. Będzie mieć na celu ochronę ludności cywilnej przed zagrożeniami wynikającymi z działań zbrojnych i ich następstw.

Zgodnie z ustawą Rada Ministrów będzie przedstawiała Sejmowi i Senatowi sprawozdanie z wykonania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej co dwa lata do końca kwietnia danego roku kalendarzowego. Pierwsze sprawozdanie z wykonania ustawy przedstawione ma być do końca kwietnia 2026 r. Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2025 r.

rgr/ mrr/