Wątpliwości budzi sam punkt wyjścia – ogólna kwota potrzeb oświatowych, rozumiana jako zwaloryzowana kwota subwencji z roku 2024. Przypomniano, że w latach 2017–2023 była ona każdorazowo mocno niedoszacowana, co spowodowało olbrzymi wzrost luki finansowej w oświacie. Zmiana tej tendencji w roku 2024 przyniosła niewielkie zmniejszenie luki, jednak subwencja nadal była o 5 mld zł mniejsza niż wydatki płacowe w oświacie – informuje Związek Miast Polskich

Korporacja samorządowa zakwestionowała też określanie przez MEN wydatków bieżących w oświacie potrzebami JST. 

Wydatki te w każdej jednostce były raczej wyrazem jej ograniczonych możliwości a nie realnych potrzeb. Podkreślamy, że – wbrew naszym postulatom – resort nie podjął żadnych działań na rzecz uelastycznienia warunków realizacji zadań oświatowych, w tym zwłaszcza organizacji sieci szkół i placówek, które mogłyby spowodować poprawę efektywności wydatków bieżących na oświatę – podkreślają samorządowcy

W rozporządzeniu MEN wskazał między innymi, że sytuacja finansowa JST będzie jednym z czynników, jaki będzie uwzględniany przy ustalaniu sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych. 

Zgodnie z zapowiedziami łączna kwota potrzeb oświatowych ma być ustalana analogicznie do obecnej części oświatowej subwencji ogólnej. W rozporządzeniu zawarto jednak kilka znaczących zmian. 

Zmianie mają ulec wskaźniki zwiększające i zmniejszające w zakresie liczby uczniów szkół. Wskaźnik liczby uczniów szkół podstawowych oraz liczby uczniów ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia, dla dzieci i młodzieży miałby ulec zwiększeniu o 7,56 proc. Zmniejszony natomiast (o 6,84 proc.) ma zostać wskaźnik liczby uczniów liceum ogólnokształcącego oraz liczby uczniów liceum sztuk plastycznych, dla dzieci i młodzieży, z wyłączeniem liceów ogólnokształcących oraz liceów sztuk plastycznych prowadzących jeden oddział klasy I lub nieprowadzących oddziałów klasy I.

MEN planuje też uaktualnienie wag naliczanych za wprowadzanie standardów dla specjalistów oraz zmianę sposobu finansowania uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, oraz zmiany w zakresie finansowania w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Zmiany mają też dotyczyć aktualizacji wskaźnika zamożności. Ma on być szacowany w oparciu o planowane podstawowe dochody podatkowe, wyliczane odrębnie dla każdej JST. 

Łączna kwota potrzeb oświatowych w 2025 r. wyniesie 102,6 mld zł, z czego gminy otrzymają 67,6 mld zł (66 proc.), powiaty 33,9 mld zł (33 proc.), a województwa 1,1 mld zł. Zaproponowana kwota potrzeb oświatowych w 2025 r. jest wyższa w stosunku do kwoty części oświatowej subwencji ogólnej zaplanowanej w ustawie budżetowej na rok 2024 (po zmianach) o 14,6 mld zł tj. o 16,7 proc.

mp,mo/