Z wnioskiem o wyjaśnienie zasad wypłacania pracownikom środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych zwrócili się do RIO przedstawiciele zarządu powiatu gdańskiego. Samorządowcy mieli wątpliwości czy należy wypłacać świadczenia osobom, które w momencie składania wniosków były zatrudnione w samorządowej jednostce oświatowej, lecz w dniu przyznawania tego świadczenia nie byli już pracownikami tej placówki.

„W ocenie tutejszej Izby, ocena, czy dana osoba spełnia warunki do otrzymania świadczeń z Funduszu, powinna zostać dokonana na chwilę rozpatrywania wniosku, a nie na chwilę jego złożenia” – wyjaśniła prezes RIO w Gdańsku Luiza Budner - Iwanicka. 

Jak wskazano w wyjaśnieniu katalog podmiotów objętych obowiązkowo działaniem funduszu określa art. 2 pkt 5 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, zgodnie z którym osobami uprawnionymi do korzystania ze środków są pracownicy i ich rodziny, a także emeryci i renciści – byli pracownicy oraz ich rodziny. 

„Pracodawca może przyznać prawo do korzystania ze świadczeń z Funduszu również innym osobom, które zostaną wskazane w regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Pracodawca może zatem przyznać takie świadczenie również byłym pracownikom niebędącymi jednocześnie emerytami lub rencistami pod warunkiem, że będzie to wynikać z treści regulaminu” – wskazała RIO.

Jak oceniła Izba, jeżeli w regulaminie Funduszu nie ujęto przyznawania świadczeń byłym pracownikom, brak jest podstaw do wypłaty świadczenia, niezależnie od momentu złożenia wniosku.

W wyjaśnieniach RIO przywołała orzeczenie Sądu Rejonowego IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu, który w wyroku z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt IV P 283/21 uznał, że przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych nadaje świadczeniom socjalnym charakter uznaniowy, co oznacza, że do czasu ich wyraźnego przyznania przez pracodawcę nie mają one charakteru roszczeniowego. Zgodnie z orzecznictwem nawet spełnienie przez pracownika warunków określonych w obowiązującym regulaminie nie gwarantuje praw do jego przyznania, np. z powodu zbyt dużej liczby wniosków i wyczerpania się puli środków zgromadzonych w Funduszu.

mr/