Jak wynika z opublikowanego w RCL projektu, nowe obowiązki dla JST mają dotyczyć m.in. wprowadzania i aktualizacji w Bazie Azbestowej danych pochodzących z inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest, wydawania zezwoleń na usuwanie lub zabezpieczanie wyrobów zawierających azbest oraz prowadzenia rejestru tych zezwoleń.

„W projekcie ustawy dodano przepisy obejmujące finansowanie usuwania wyrobów zawierających azbest. Środki na usuwanie wyrobów zawierających azbest były fakultatywnie udostępniane od lat przez NFOŚiGW oraz WFOŚiGW, i tak też pozostanie, uwzględniając jedynie te przedsięwzięcia w katalogu przedsięwzięć objętych systemem finansowania ochrony środowiska. Jednocześnie wprowadza się konieczność przekazywania wpływów z administracyjnych kar pieniężnych na ten cel do NFOŚiGW. Szczegółowe zasady uzyskania przez jednostki samorządu terytorialnego wsparcia ustalają poszczególne WFOŚiGW w regulaminach. Natomiast jednostki samorządu terytorialnego na swoim terenie ustalają własne regulaminy usuwania wyrobów zawierających azbest, z uwzględnieniem lokalnej specyfiki, w ramach finansowania ze środków publicznych” – czytamy w uzasadnieniu projektu

Projekt przewiduje także nałożenie obowiązków na podmioty użytkujące wyroby zawierające azbest, w tym inwentaryzację, oznakowanie oraz obowiązek usunięcia lub zabezpieczenia tych wyrobów najpóźniej do 31 grudnia 2032 r. Określa też obowiązki wykonawców prac, w których występuje narażenie na działanie azbestu, w tym polegające na usuwaniu i zabezpieczaniu wyrobów zawierających azbest. Wprowadza też administracyjne kary pieniężne za ich nieprzestrzeganie.
Projekt wprowadza też odstępstwa od generalnego obowiązku usunięcia wyrobów zawierających azbest w postaci możliwości ich trwałego zabezpieczenia, m.in. dotyczy to wyrobów zawierających azbest zabudowanych w ścianach budynków.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, konieczność uchwalenia ustawy o wyrobach zawierających azbest wynika z obowiązku wdrożenia do polskiego porządku prawnego przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 22 listopada 2023 r. Zaznaczono także, że potrzeba uporządkowania obecnie obowiązujących przepisów ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest jest także zgodna z „Programem Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009–2032” przyjętym uchwałami Rady Ministrów z 15 marca 2010 r.

„Do podjęcia odpowiednich prac legislacyjnych w tym zakresie wezwała również Najwyższa Izba Kontroli, która wskazała, że tempo usuwania azbestu w kraju jest zbyt wolne, a bez jego przyspieszenia nie zostanie osiągnięty cel usunięcia azbestu do końca 2032 r. Jako główną przyczynę tego zjawiska wskazano brak dofinansowania do wykonania nowego pokrycia dachu po usunięciu pokrycia dachu wykonanego przy wykorzystaniu wyrobów zawierających azbest” - przypomniano w uzasadnieniu.

mam/