W przyjętym przez Zarząd Związku Miast Polskich stanowisku samorzadowcy wyrazili zaniepokojenie pierwszymi zapowiedziami zmian w budżecie Unii Europejskiej na lata 2028-2034, z których wynika zamysł centralizacji wspólnych finansów. Ma to utrwalić doświadczenia uzyskane w ramach doraźnie skonstruowanego narzędzia antykryzysowego, jakim jest Fundusz Odbudowy i Odporności i zbudowane na jego podstawie „krajowe plany odbudowy”.

W ocenie samorzadowców proponowane zmiany doprowadzą do zastąpienia wszystkich, w tym sektorowych i regionalnych, 530 programów operacyjnych 27 programami krajowymi, w ramach których każde państwo członkowskie ma pomieścić politykę rolną, spójności, transformację energetyczną i inne polityki sektorowe.

Jednocześnie warunkiem dostępu do środków z budżetu Unii Europejskiej ma być wywiązanie się danego państwa z reform gospodarczych, zadeklarowanych przez rząd centralny w kontrakcie z Komisją Europejską. 

"Uważamy, że realizacja europejskiej polityki spójności musi nadal odbywać się z poszanowaniem zasad określonych w art. 174-178 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Oznacza to zarówno konkretne ramy tej polityki, jak również udział społeczności regionalnych i lokalnych w budowaniu i realizacji polityk ich dotyczących" - czytamy w stanowisku ZMP.

Przedstawiciele miast zwrócili uwagę, że ujmowanie specyficznych potrzeb regionów w unikatowych strategiach, współtworzonych przez społeczności lokalne i regionalne, a także sprawny mechanizm dystrybucji środków, wypracowany przez trzy dekady, były gwarancją realizacji celów wyznaczonych w Traktacie.

"Pochopne zniszczenie tego mechanizmu będzie prowadzić do zaprzepaszczenia dotychczasowych efektów polityki spójności" - podkreślono w stanowisku.

"Jako przedstawiciele 370 polskich miast, które w znacznym stopniu były i są beneficjentami tej polityki, wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec zamiaru jej faktycznej likwidacji. Popieramy uwagi Związku Województw RP oraz polskiej Delegacji do Komitetu Regionów UE, dotyczące miejsca polityki spójności w przyszłych ramach finansowych Unii Europejskiej" - wskazano w stanowsku.

mp/