W czwartek sejmowe Komisja Finansów Publicznych oraz Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej rozpatrzyły sprawozdania Podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

"Dochód własny gmin będzie wyliczany na podstawie dochodu mieszkańców przed opodatkowaniem. W efekcie w przyszłym roku z podatku PIT do samorządów wpłynie 174 mld zł. Jeśli ktoś porównuje wpływy z PIT, to wie, że do tej pory mniej więcej połowa dochodów z PIT trafiała do samorządów, a w przyszłym roku będzie to ok. 80 proc. To będzie radykalna zmiana” – powiedział podczas obrad połączonych komisji poseł Marek Sowa (KO), przewodniczący podkomisji.

Zwrócił uwagę, że z podatku CIT do kas samorządów wpłynie ok. 28 mld zł. „To ok. 30 proc. całego CIT wypracowanego przez firmy” – zaznaczył.

Sowa powiedział, że w trakcie prac nad projektem podkomisja zaproponowała stworzenie dodatkowej rezerwy dla powiatów, miast na prawach powiatów oraz województw jako „rekompensatę subwencji drogowej”. Poza tym stworzona została dodatkowa rezerwa, związana z tzw. potrzebami ekologicznymi, a więc przeznaczona dla gmin, na których terenie znajdują się m.in. parki narodowe czy obszary „Natura 2000”.

„Proszę o przyjęcie tego rozwiązania najlepiej dzisiaj, abyśmy mogli jutro odbyć drugie czytanie” – zaapelował poseł Sowa.

Komisje finansów publicznych oraz samorządu terytorialnego przyjęły projekt ustawy wraz z poprawkami, które – jak mówił zgłaszający je poseł Sowa – miały charakter głównie legislacyjny i porządkowy. Teraz odbędzie się drugie czytanie projektowanej ustawy.

W projekcie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zaproponowano odejście od obecnej zasady, według której dochód samorządów z tytułu PIT i CIT naliczany jest od podatku należnego danej JST. Od przyszłego roku dochody samorządów z PIT i CIT liczone będą jako procent od dochodów podatników danego podatku z terenu danej JST.

Ministerstwo Finansów oszacowało, że po wprowadzeniu ustawy dochody JST wzrosną w 2025 r. o 24,8 mld zł w stosunku do obowiązującego systemu, natomiast w perspektywie najbliższej dekady - o ponad 345 mld zł.

Każda z kategorii samorządu terytorialnego – czyli gminy, miasta, województwa oraz miasta na prawach powiatu - będzie miała określony procentowy udział w dochodach podatników PIT i CIT. Poza tym samorządy będą partycypować w podatku pobieranym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Projektowana ustawa ma wprowadzić - zamiast obecnych części subwencji ogólnej - pojęcie potrzeb finansowych JST, które to potrzeby będą podlegać finansowaniu zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT i w mniejszym stopniu subwencją ogólną. W projekcie proponuje się uwzględnianie następujących potrzeb finansowych: wyrównawczych (chodzi o wyrównywanie różnic w dochodach oraz uwzględnienie potrzeb wydatkowych samorządów), oświatowych - obejmujących także edukację przedszkolną, potrzeb rozwojowych dotyczących inwestycji oraz potrzeb ekologicznych i uzupełniających.

ms/ mmu/