Związek Powiatów Polskich krytycznie ocenił zmiany przepisów zaproponowane w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o funduszu sołeckim. Według ZPP należy rozważyć sens szczegółowego i odgórnego wzmacniania roli jednostek pomocniczych. Zdaniem przedstawicieli powiatów wdrażanie tego rodzaju regulacji zmierza do przekształcenia społecznej funkcji sołtysa w klasyczny organ administracji.

„Krytycznie należy przede wszystkim ocenić wszelkie propozycje przepisów, narzucające gminom obowiązki finansowe w stosunku do sołtysów. To gmina samodzielnie powinna decydować, czy jej sołtysi otrzymują diety lub zwrot kosztów za wykonywane funkcje” – wskazał prezes zarządu ZPP Andrzej Płonka. 

Według ZPP również fundusz sołecki powinien pozostać fakultatywny. 

„Zgodnie z art. 164 Konstytucji RP podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina. To więc na niej powinno spoczywać wykonywanie zadań związanych z zarządzaniem mieniem swojej wspólnoty. Dlatego niepokoi możliwość przyznania takich uprawnień sołtysom lub innym przewodniczącym organów wykonawczych jednostek pomocniczych w zasadzie bez żadnych ograniczeń, na podstawie statutów i samodzielnej decyzji wójta” – wskazano w opinii.

Zaznaczono również jednostki pomocnicze nie mają zaplecza administracyjnego, które czuwałoby nad prawidłowością zawieranych umów i ich właściwa realizacją.  

„Dodatkowo, w przypadku zawierania umów mamy do czynienia z kwestiami dyscypliny finansów publicznych” – zaznaczono. 

W opinii podkreślono, że ZPP nie sprzeciwia się większemu zaangażowaniu sołectw jako jednostek w życie wspólnot lokalnych, natomiast nie powinno się ono opierać na tak sztywnych regulacjach. Zdaniem ZPP lepsza byłaby edukacja społeczna i obywatelska zachęcająca do udziału w życiu polityczno-społecznym oraz większa samodzielność finansowo-organizacyjna jednostek samorządu terytorialnego.

Projekt nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim do Sejmu złożyli posłowie Klubu Parlamentarnego Polska 20250-Trzecia Droga. Proponują m.in. obowiązkowe ustanawianie diet dla sołtysów oraz przyznanie im prawa do zwrotu kosztów podróży służbowej. Gminy musiałyby też pokrywać koszty ubezpieczenia sołtysów od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków, podczas wykonywania jego zadań. Uprawnienia te przysługiwałyby również przewodniczącym zarządów osiedli. Projekt zakłada też zniesienie fakultatywności ustanawiania funduszu sołeckiego i zwiększenie dla gmin refundacji z tego tytułu.

mr/