Rządowe Centrum Legislacji opublikowało projekt ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, który określa m.in. zadania organów jednostek samorządu terytorialnego.

Zadania wójta

Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu, najistotniejsze zadania wójta, burmistrza lub prezydenta miasta jako organu ochrony ludności na obszarze gminy koncentrują się m.in. na: koordynowaniu realizacji przedsięwzięć ochrony ludności na obszarze gminy, utrzymaniu gotowości elementów systemu monitorowania sytuacji zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności a także współfinansowaniu utrzymania, modernizacji i budowy gminnych obiektów przeznaczonych do ochrony ludności, w tym ukryć i schronów.

Zgodnie z projektem, do organów wykonawczych należy też wzmacnianie wśród radnych i pracowników jednostek organizacyjnych gminy, przewodniczących rad dzielnic oraz sołtysów świadomości lokalnych ryzyk. Zadanie to należy realizować m.in. poprzez szkolenia i ćwiczenia z zakresu ochrony ludności. 

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta będzie miał obowiązek sporządzić gminny plan zarządzania kryzysowego, w którym należy uwzględnić: „rozpoznanie i planowanie obiektów użyteczności publicznej, komunikacyjnych, handlowych, usługowych i magazynowych lub ich części z przeznaczeniem do doraźnej zbiorowej ochrony; doraźne ukrycia na terenach publicznych i niepublicznych; doraźne miejsca na potrzeby ochrony ewakuowanych dóbr kultury i dziedzictwa narodowego; organizację ewakuacji, w tym środki transportu do ewakuacji ludzi i mienia z miejsc zagrożenia oraz miejsca i rejony ewakuacji; siły i środki przeznaczone udzielania pomocy humanitarnej; tryb występowania o udzielenie pomocy humanitarnej oraz sposób jej udzielania”. 

Zadania starosty 

W projekcie ustawy przewidziano, że starosta jako organ ochrony ludności na obszarze powiatu będzie odpowiadał m.in. za: koordynowanie realizacji przedsięwzięć ochrony ludności na terenie powiatu oraz organizowanie i utrzymanie elementów systemu monitorowania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności. 

Starosta będzie miał również obowiązek prowadzenia ewidencji podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze gminy. Do zadań powiatu będzie też należało współfinansowanie utrzymania, modernizacji i budowy obiektów przeznaczonych do ochrony ludności w tym ukryć i schronów.

„Zarząd powiatu będzie udzielał gminom wchodzącym w skład powiatu pomocy w realizacji zadań ochrony ludności w przypadku, gdy zasoby i możliwości działania tych gmin uległy wyczerpaniu, bądź są niewystarczające do realizacji nałożonych na nie zadań. Udzielenie pomocy będzie odbywać się na wniosek zainteresowanej gminy” – wskazano w uzasadnieniu do projektu. 

Starosta będzie miał również obowiązek przygotowania dla powiatu plan zarządzania kryzysowego, w tym projekt ewakuacji ludzi, mienia oraz dóbr kultury.

Zadania radnych gminy i powiatu

„Rada gminy ma odpowiadać za określenie sposobu utrzymania niezbędnych zasobów pozwalających na ciągłość realizacji zadań z zakresu ochrony ludności oraz planowanie środków finansowych do realizacji zadań własnych w zakresie ochrony ludności w uchwalanym budżecie gminy” – wskazano w uzasadnieniu do projektu.

Analogiczne zadania związane z planowaniem środków finansowych do realizacji zadań własnych w zakresie ochrony ludności przewidziano też dla rady powiatu.  

Finansowanie 

Finansowanie zadań ochrony ludności na poziomie samorządu gminy i powiatu powinno zostać zaplanowane w ramach budżetów właściwych jednostek samorządu terytorialnego. 

„Zadania z zakresu ochrony ludności mają być finansowane w ramach rezerwy celowej, o której mowa art. 26 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym. Na dofinansowanie zadań własnych z zakresu ochrony ludności jednostki samorządu terytorialnego będą mogły otrzymywać środki z Państwowego Funduszu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (przeznaczonego na finansowanie lub dofinansowanie zadań ochrony ludności, którego dysponentem będzie minister właściwy do spraw wewnętrznych) w formie dotacji celowej” – wyjaśniono w uzasadnieniu.

Środki pochodzące z funduszu, jednostki samorządu terytorialnego będą gromadziły na wydzielonym rachunku dochodów i będą je przeznaczać na wydatki realizowane w ramach planu finansowego.

Obecnie projekt ustawy został przedłożony do uzgodnień międzyresortowych oraz do zaopiniowania m.in. przez Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. 

mr/