Rządowy projekt ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów określa zasady uzyskiwania prawa wykonywania zawodu, ustanawia rejestr psychologów.

Podczas drugiego czytania w Sejmie, które odbyło się w czwartek, poparcie dla niego wyraziły kluby KO, PSL, Polska2050, Lewica, koło Razem i koło Wolni Republikanie. PiS zamierza nie nie poprzeć projektu w obecnym kształcie.

Posłanka Razem Marcelina Zawisza złożyła poprawkę przywracajacą w procedowanym dokumencie psychoterapię do wykazu świadczeń psychologa. Takie rozwiązanie zakładał rządowy projekt w wersji skierowanej do Sejmu. W grudniu połączone sejmowe komisje: zdrowia oraz polityki społecznej i rodziny zdecydowały o usunięciu psychoterapii z wykazu świadczeń psychologicznych, co miałoby pomóc uporządkować regulacje dotyczące obu zawodów.

W czwartek po południu komisje zdrowia i polityki społecznej negatywnie zaopiniowały poprawkę zgłoszoną przez posłankę Zawiszy w sprawie wykazu.

Przeciwko poprawce w czwartek protestowało przed Sejmem środowisko psychologów. Protestujący podkreślali, że nie postulują, żeby psycholog po studiach magisterskich prowadził psychoterapię, gdyż do tego potrzebne jest zaawansowane, specjalistyczne kształcenie. Zaznaczali, że kuriozalną sytuacją jest, że psycholog kliniczny po pięciu latach studiów i dodatkowych czterech latach specjalizacji zakończonej państwowym egzaminem (PES) będzie musiał uczyć się psychoterapii od nowa, razem z osobami np. po politologii czy archeologii.

Jak przypomniała w rozmowie z PAP psycholożka i psychoterapeutka dr Marta Siepsiak z Uniwersytetu SWPS w Warszawie, psychoterapia od 25 lat jest wpisana w ustawie o zawodzie psychologa jako jedno z zadań psychologa (ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów – PAP) i znajduje się w koszyku świadczeń psychologicznych.

– To jest oczywiste, ponieważ w psychoterapii powinniśmy używać narzędzi psychologii klinicznej, których skuteczność jest potwierdzona badaniami naukowymi. Jeśli tego nie robimy, to znaczy, że robimy pseudonaukę – tłumaczyła specjalistka PAP.

Wyjaśniła, że poprawka wprowadzona do projektu ustawy oznacza, że psychologowie będą musieli uprawiać dwa zawody. – Nie będą mogli być psychologami wyspecjalizowanymi w psychoterapii jako jednej z gałęzi psychologii, ale będą musieli być psychologami i odrębnie psychoterapeutami. W konsekwencji będą należeć do odrębnej izby i podlegać innemu kodeksowi etycznemu, innym rozporządzeniom – wyjaśniała rozmówczyni PAP.

– Psycholog w ramach swojego zawodu nie będzie mógł się specjalizować w psychoterapii, ale będzie robić specjalizację z psychoterapii dokładnie na takich samych zasadach, jak osoby z innym wykształceniem, np. archeolog czy muzyk – wyjaśniła specjalistka.

Jej zdaniem jest to zrównanie psychologa psychoterapeuty, jego kwalifikacji i uprawnień np. ze skrzypkiem – psychoterapeutą. – To tak, jakby onkologowi pozwolić stosować chemioterapię, ale tylko w ramach innego zawodu – chemioterapeuty, którym może zostać również osoba stosująca terapie alternatywne, np. homeopatię – wyjaśniła.

Przypomniała, że w krajach anglosaskich – w USA, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Australii - psychologowie kliniczni prowadzą też terapię psychologiczną, w tym psychoterapię. – U nas próbuje się to sztucznie rozdzielić – zaznaczyła dr Siepsiak.

Jej zdaniem zmiana ta obniży znacznie standardy pomocy psychologicznej dla pacjentów.

– Po wprowadzeniu tej poprawki przeciętna osoba nie będzie w stanie odróżnić, czy psychoterapia finansowana przez NFZ, jest prowadzona przez psychologa z dodatkowym kształceniem specjalistycznym w zakresie psychoterapii, czyli po co najmniej dziewięciu latach specjalistycznego kształcenia, czy ma do czynienia ze skrzypkiem, malarzem, politologiem, archeologiem, który ukończył czteroletnią weekendową szkołę psychoterapii – powiedziała psycholożka.

Oznacza to, że pacjent może nie wiedzieć, czy prowadzi go specjalista wysoko wykwalifikowany, czy kształcony dorywczo, ponieważ obaj będą mieć ten sam status. – Jest to o tyle niebezpieczne, że pacjent nie będzie też mieć pewności, czy bierze udział w psychoterapii prowadzonej w nurcie, którego skuteczność jest potwierdzona dowodami naukowymi - podkreśliła specjalistka.

Wyjaśniła, że psychologów obowiązują metody działania potwierdzone badaniami. - My się przez pięć lat uczymy między innymi o psychopatologii, uczymy się czytania badań naukowych, żeby rozróżniać, co jest nauką, a co pseudonauką – powiedziała.

W ocenie dr Siepsiak, jeśli ustawa o zawodzie psychologa przejdzie w takiej postaci, to nie będzie też można procedować reform w kształceniu psychologicznym.

Rządowy projekt ustawy o zawodzie psychologa ma uporządkować stan prawny, gdyż ustawa o zawodzie psychologa z 2001 r. nie funkcjonuje. Samorząd psychologów nigdy się nie ukonstytuował, a przepisy okazały się nieskuteczne. Projekt wprowadza definicję świadczeń psychologicznych wypracowaną przez środowiska zawodowe psychologów, określa zasady uzyskiwania prawa wykonywania zawodu oraz prowadzenia Rejestru Psychologów. Zakłada utworzenie samorządu zawodowego psychologów, nadzór ministra pracy nad samorządem oraz uchwalenie Kodeksu etyki zawodowej. (PAP)

Joanna Morga

jjj/ akar/