Jak wyjaśniła PAP dr hab. Urszula Myga-Piątek, prof. Uniwersytetu Śląskiego i przewodnicząca PTG, projekt odpowiada na rosnące tempo przekształceń przestrzeni oraz potrzebę lepszego rozumienia zmian zachodzących w środowisku. Projekt opiera się na pracy w terenie i analizie krajobrazu jako efektu współdziałania procesów przyrodniczych i działalności człowieka.

– Czytanie krajobrazu było zawsze ważne, tak jak czytanie książek. Człowiek jest jego współtwórcą, a jednocześnie użytkownikiem przestrzeni, która ma swoje ograniczenia – powiedziała dr Myga-Piątek.

W kolejnych miesiącach PTG zamierza złożyć wniosek do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska dotyczący uruchomienia ogólnopolskiego cyklu szkoleń dla nauczycieli i edukatorów. Program miałby objąć 16 województw i koncentrować się na edukacji krajobrazowej prowadzonej w terenie oraz tworzeniu scenariuszy zajęć do wykorzystania w praktyce dydaktycznej.

- Projekt jest sfinansowany z Ministerstwa Nauki. My jako PTG napisaliśmy taki wniosek w ramach programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki”, ponieważ uważamy, że nie tworzymy nauki wyłącznie hermetycznej, dla samej nauki, ale powinna ona mieć także wydźwięk społeczny - wyjaśniła profesor.

Dotychczas projekt realizowany był wyłącznie w województwie śląskim. W jego ramach prowadzono cykl wykładów na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu, poświęcony podstawom interpretacji krajobrazu. Uzupełnieniem zajęć były wizyty na tzw. „stacji czytania krajobrazu” na dachu budynku uczelni, skąd uczestnicy analizowali panoramę Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii i okolicznych regionów.

W ramach tegorocznych działań w regionie uruchomiono spacery krajobrazowe w różnych częściach województwa śląskiego. Trasy obejmują m.in. Jurę Krakowsko-Częstochowską, dolinę Liswarty, Katowice oraz obszary górskie. Każdy spacer poświęcony jest innemu typowi krajobrazu i jego przemianom pod wpływem działalności człowieka.

- Chcemy pokazać, że warto poświęcić uwagę krajobrazom codziennym, których walory nie zawsze są oczywiste, ale zdecydowanie warte odkrycia - podkreśliła dr inż. Anna Żemła-Siesicka, która poprowadzi spacer doliną Liswarty. - Podczas spaceru uczestnicy zobaczą przekształconą w wyniku działalności człowieka dolinę rzeczną, sztuczne stawy, pola uprawne i zabudowę wiejską, w tym historyczny folwark i układ przestrzenny wsi - dodała.

Istotnym elementem wszystkich spotkań będzie również rozmowa o krajobrazie multisensorycznym. Organizatorzy przypomnieli, że krajobraz odbieramy nie tylko wzrokiem, ale także słuchem, węchem czy dotykiem.

W pierwszym roku realizacji projektu opracowano również poradnik dla nauczycieli i edukatorów, który udostępniono w formie elektronicznej. Zainteresowanie projektem – według przewodniczącej PTG – systematycznie rośnie, mimo ograniczonej liczby miejsc na zajęcia terenowe. W wielu przypadkach uczestnicy wykorzystują zdobyte materiały w pracy dydaktycznej.

Projekt realizowany jest przez Polskie Towarzystwo Geograficzne we współpracy z naukowcami Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego.

Polskie Towarzystwo Geograficzne, założone w 1918 roku w Warszawie, to organizacja naukowa zajmująca się rozwojem i popularyzacją geografii. Reprezentuje środowisko geografów w Polsce, łącząc wieloletnią tradycję z nowoczesnym podejściem do nauki. Działa poprzez inicjatywy badawcze, edukacyjne i popularyzatorskie, organizując m.in. konferencje, seminaria oraz Olimpiadę Geograficzną.(PAP)

jms/ rbk/