Projekt rewitalizacji Wielkiego Pieca zakłada, że będzie on integrował mieszkańców i budował miejską tożsamość, ponieważ Ruda Śląska wyrosła na przemyśle ciężkim. Ma on służyć celom turystycznym, kulturalnym i edukacyjnym, m.in. jako przestrzeń refleksji nad transformacją regionu.

Obecnie - równolegle do prac budowlanych - toczą się prace nad wystawą, jaka zostanie zaprezentowana zwiedzającym. W minioną sobotę w Teatrze Impresaryjnym im. Henryka Bisty zorganizowano zbiórkę pamiątek hutniczych. Adam Kowalski wskazał, że mieszkańcy przekazali m.in. dużo fotografii i dokumentów.

- Trafiły do nas dwa niemal kompletne zbiory dokumentujące wielopokoleniową historię zawodową rodzin związanych z Hutą Pokój. Od końca XIX w. do współczesności. To bezcenne pamiątki, które pokazują ciągłość tradycji hutniczych na terenie Nowego Bytomia. Niezależnie od zawirowań historycznych, w tym wojen i zmian przynależności państwowej, były one przekazywane z pokolenia na pokolenie - powiedział Adam Kowalski.

Zaznaczył, że Nowy Bytom to dzielnica Rudy Śląskiej, która jest ściśle związana z Hutą Pokój, a mieszkańcom zależy na zachowaniu lokalnej pamięci i tożsamości.

- Drobiazgowość udokumentowania tych historii świadczy o tym, jak ważna dla tych rodzin jest pamięć i tożsamość, która wiąże się z Hutą Pokój. (...) Spotkania z mieszkańcami, którzy przynieśli nam swoje pamiątki, były pełne emocji, nie brakowało łez, ponieważ to dziedzictwo jest silnie zakorzenione w rodzinach - podkreślił Adam Kowalski.

Wskazał, że wśród przekazanych przez mieszkańców fotografii znalazły się takie, które przedstawiają obchody Dnia Hutnika. Ocenił, że szczególnie ciekawe są te z lat 90. XX w., które oddają zmiany społeczno-gospodarcze tego okresu.

Adam Kowalski zapowiedział, że zbiórka pamiątek będzie kontynuowana, m.in. w ramach indywidualnych spotkań z mieszkańcami. Zasygnalizował, że część ich wspomnień może zostać udokumentowana i przedstawiona na wystawie.

Według dotychczasowych zapowiedzi, wystawa przy Wielkim Piecu ma skupiać się na ludziach, maszynach oraz przyrodzie. Ludziach, czyli pracownikach oraz ich rodzinach, ich pracy oraz życiu codziennym i kulturze, maszynach - czyli procesie technologicznym wytopu surówki w wielkim piecu i przyrodzie, czyli zarówno rudach żelaza, jak i roślinach charakterystycznych dla terenów hutniczych i zakładów pracy.

Adam Kowalski dodał, że scenariusz wystawy powinien być gotowy w połowie 2026 r. Kolejnym krokiem będzie ogłoszenie przetargu na jej realizację.

Urząd Miasta Ruda Śląska poinformował, że dysponentem pamiątek będzie docelowo Instytucja Kultury Centrum Transformacji, której magistrat zamierza powierzyć zarządzanie Wielkim Piecem.

W ramach rewitalizacji Wielkiego Pieca zaplanowano taras widokowy. Budynki sterowni i maszynowni mają zostać zaadaptowane na cele muzealne. W nowym obiekcie – nawiązującym do dawnej hali lejniczej – ma powstać przestrzeń wystawiennicza oraz biurowa. Strefę gastronomii i spotkań zaprojektowano w ramach przebudowanej rampy kolejowej. Przewidziano m.in. plac zabaw nawiązujący do tradycji hutniczej oraz ogród edukacyjny.

Zgodnie z planem prace budowlane powinny zakończyć się w 2026 r. Lokalny samorząd chciałby udostępnić obiekt z okazji Dnia Hutnika - 4 maja 2027 r.

Szacowany koszt rewitalizacji wielkiego pieca to ponad 81 mln zł. Urząd Miasta Ruda Śląska pozyskał na ten cel ponad 75,5 mln zł z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji Unii Europejskiej.

60-metrowy Wielki Piec Huty Pokój w Rudzie Śląskiej to ostatni wielki piec na Górnym Śląsku. Zbudowano go w 1968 r., a wygaszono w 2005 r. Od 2018 r. należy do lokalnego samorządu. Znajduje się w rejestrze zabytków woj. Śląskiego, jest elementem Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego oraz Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego.(PAP)

pato/ aszw/