Bazą obozu będzie Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”, które jest współorganizatorem przedsięwzięcia wraz z Narodowym Instytutem Kultury i Dziedzictwa Wsi oraz Stowarzyszeniem Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce. Oficjalne otwarcie zaplanowano na 9 maja.

Jak podkreśliła w rozmowie z PAP koordynatorka projektu Anna Kulikowska, obozy tego typu były popularne w latach 60.–80. XX wieku, a następnie zaprzestano ich organizacji.

- Dwa lata temu środowisko akademickie wraz z instytucjami kultury zdecydowało się je reaktywować. Tegoroczna edycja jest pierwszą organizowaną w województwie śląskim – powiedziała etnografka. Pierwsze dwie edycje odbyły się w Kolbuszowej i na Podlasiu.

Głównym celem obozu jest praktyczna nauka prowadzenia badań terenowych – przede wszystkim wywiadów etnograficznych. Uczestnicy zostaną podzieleni na grupy i wyjadą m.in. w okolice Jaworzynki oraz Zarzecza koło Żywca.

Tematem przewodnim tegorocznej edycji jest dziedzictwo kulturowe górali śląskich i żywieckich. Wybór ten – jak wskazała organizatorka – wpisuje się w ogłoszony przez samorząd Rok Górali i Obrzędów Pasterskich 2026.

Badania obejmą zarówno kulturę niematerialną – obrzędy, folklor czy rzemiosło – jak i pamięć o przesiedleniach związanych z budową Jeziora Żywieckiego i Jeziora Czerniańskiego w latach 60. XX wieku. Studenci będą rozmawiać z mieszkańcami o zmianach stylu życia, tożsamości i relacji społecznych.

- Interesuje nas zarówno przeszłość, jak i współczesność – to, co zostało zachowane, ale też to, jak dawne doświadczenia wpływają na dzisiejsze życie – podkreśliła Kulikowska. Jak dodała, obóz ma także wymiar praktyczny w kontekście kształcenia przyszłych specjalistów. Etnografia – obok etnologii i antropologii kulturowej – opiera się na bezpośrednim kontakcie z ludźmi i analizie ich doświadczeń.

- To praca w terenie, rozmowy, zbieranie różnych punktów widzenia. Z ich zestawienia powstaje obraz danego zjawiska – wyjaśniła. Jej zdaniem niegdyś kierunek ten nie był bardzo popularny wśród młodych osób i trudniej było o pracę w tym zawodzie, jednak dziś rośnie zapotrzebowanie na etnografów, m.in. w muzeach i instytucjach kultury.

Zwieńczeniem obozu będzie prezentacja wyników badań zaplanowana na 15 maja.

W obozie wezmą udział studenci m.in. z Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Gdańskiego oraz Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. (PAP)

jms/ miś/