Jak przekazano we wtorkowej informacji rybnickiego magistratu, w zaadaptowanym poszpitalnym obiekcie powstaną Centrum Poznawcze Rogerium oraz wystawa dotycząca przyrody Górnego Śląska.

„Remont budynku Juliusza to dla Rybnika coś więcej, niż inwestycja w infrastrukturę — to inwestycja w naszą tożsamość i przyszłość. Przywracamy temu miejscu dawny blask, jednocześnie nadając mu nowe funkcje, które będą służyć mieszkańcom przez kolejne pokolenia” - powiedział cytowany prezydent Rybnika Piotr Kuczera.

Chodzi o część kompleksu dawnego szpitala miejskiego nr 1 w Rybniku, zwanego Juliuszem - od historycznej postaci jego inicjatora, miejscowego lekarza i społecznika Juliusza Rogera. W poprzednich latach większa część zabudowań była niezagospodarowana, a wśród nich dwa główne, najstarsze obiekty: Juliusz oraz Rafał.

W 2020 r. oddano pierwszy z głównych budynków po remoncie. W Rafale, przy unijnym wsparciu, powstała przestrzeń wystawiennicza, którą wypełniła otwarta we wrześniu 2022 r. ekspozycja o historii medycyny i farmacji.

Pawilon Juliusz to największy i najstarszy ze szpitalnych budynków. W sierpniu 2021 r. miasto zamówiło za ponad 7,4 mln zł u rybnickiej spółki przebudowę i modernizację tego budynku – na podstawie projektu z 2017 r.

Zgodnie z umową częścią zadania - prócz prac budowalnych - było opracowanie projektu konstrukcyjno-technologiczno-wykonawczego robót rozbiórkowych i budowlanych. Na tym etapie okazało się, że projekt z 2017 r. jest niezgodny z faktycznym stanem budynku.

Projekt m.in. zakładał rozebranie części wewnętrznych ścian, aby stworzyć lepszą przestrzeń ekspozycyjną. Pięć lat później stwierdzono jednak, że ściany te są niezbędne do utrzymania stabilności konstrukcji.

Wykonanie prac w tak mocno zmienionym zakresie okazało się niemożliwe na podstawie bieżącej umowy z ówczesnym wykonawcą, ponieważ Prawo zamówień publicznych nie pozwala na zwiększenie zakresu robót o więcej niż o 50 proc. bazowej wartości umowy. Dodatkowe koszty w Juliuszu oszacowano na ok. 5 mln zł, przy wartości bazowej umowy 7,4 mln zł.

Sytuacja obiektu była już znana w listopadzie 2022 r., stąd uwzględniono ją na etapie planowania budżetu miasta na 2023 r. Równolegle samorząd zamówił opracowanie nowego projektu budowalnego, na podstawie którego ogłosił przetarg na zamówione teraz prace. Przy budżecie 29,9 mln zł oferty mieściły się w przedziale 26,9 - 35,7 mln zł brutto. Miasto przeznaczyło na to zamówienie 29,9 mln zł. Wybrano najtańszą ofertę firmy Texom z Krakowa.

Zakres prac zakłada rozbudowę, przebudowę obiektu i zmianę jego sposobu użytkowania. Dyrektorka Muzeum w Rybniku zadeklarowała, że urządzona w nim wystawa będzie hołdem dla Juliusz Rogera. „Będzie odnosić się do jego pasji przyrodniczych i będzie refleksją dotyczącą zmiany, która w świecie przyrody na Górnym Śląsku zaszła od czasów przedprzemysłowych do postindustrii” - zasygnalizowała Matuszczyk.

Inwestycja obejmuje również zagospodarowanie terenu tzw. kwartału Juliusz, między ulicami: 3 Maja, Miejską, Klasztorną oraz zieleńcem Bukówka. Powierzchnia zabudowy modernizowanego obiektu to 922 m kw, a całkowita powierzchnia terenu objętego inwestycją ok. 9,55 tys. m kw.

Kompleks byłego Szpitala Miejskiego im. Juliusza Rogera powstał na przełomie XIX i XX wieku. Składa się z czterech gmachów pomiędzy ulicą Miejską, Klasztorną i 3 Maja: pawilonów Juliusz i Rafał, budynku byłego oddziału dermatologicznego oraz dawnego pogotowia ratunkowego. Częścią kompleksu jest zdesakralizowana przyszpitalna kaplica, której właścicielem jest Stowarzyszenie Rybnik Nasze Miasto.

Remont pawilonu byłej dermatologii trwał w latach 2018-19. Znalazły tam miejsce m.in.: Centrum Usług Wsparcia Rozwoju Rodziny, Ośrodek Rodzinnej Pieczy Zastępczej i filia wojewódzkiego ośrodka adopcyjnego.

Wcześniej remont najmniejszego z historycznych segmentów kompleksu – budynku dawnej apteki, pod kątem sal do praktycznej nauki zawodów - podjęła rybnicka Izba Rzemieślnicza. Izba od 2011 r. we współczesnych budynkach dawnego szpitala prowadzi rzemieślniczą szkołę zawodową.

Budowę kompleksu szpitalnego w Rybniku Juliusz Roger zainicjował w latach 60. XIX wieku. Szpital oficjalnie otwarto w 1871 r. Jako Szpital Miejski nr 1 istniał do 2000 r., kiedy wszystkie oddziały przeniesiono do nowego obiektu w dzielnicy Orzepowice. Później większość budynków woj. śląskie przekazało powiatowi rybnickiemu, a w 2016 r. przejęło je miasto.

Kompleks Juliusz to gmachy z czerwonej cegły w stylu neoromańskim i neogotyckim. Obiekty tworzą kwartał, wewnątrz którego znajduje się niewielki park – zieleniec, nazywany Bukówką. Budynki szpitala znajdują się pod ochroną konserwatorską, widnieją w rejestrze zabytków woj. śląskiego.(PAP)

mtb/ drag/