Projekt uchwały zgromadzenia Metropolii ws. przyjęcia apelu do GDDKiA znalazł się w rozszerzonym programie wtorkowej sesji zgromadzenia. Po południu przyjęty tekst uchwały przesłał PAP rzecznik GZM Łukasz Zych. Apel ten ma być odpowiedzią na zamierzenia Ministerstwa Infrastruktury co do rozbudowy A4 w istniejącym śladzie i ma nawiązywać do toczących się prac przygotowawczych katowickiego oddziału GDDKiA.

Jak napisano w uchwale, skala przedsięwzięcia Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad i jego potencjalne wieloletnie konsekwencje (ruchowe, ekonomiczne, przestrzenne, środowiskowe, społeczne) dla gmin członkowskich GZM wymagają szczególnie wnikliwego podejścia.

Wynika to przede wszystkim ze specyfiki przestrzennej Metropolii (struktura policentryczna, w większej części silnie zurbanizowana i gęsto zaludniona) oraz przebiegu autostrady A4 na terenie GZM, gdzie poszczególne odcinki o natężeniu ruchu średnio powyżej 100 tys. pojazdów na dobę obsługują duży ruch tranzytowy oraz znaczący lokalny i metropolitalny.

Prowadzi to do ograniczenia przepustowości autostrady i spadku bezpieczeństwa ruchu wraz z uciążliwościami środowiskowymi, jak hałas i zanieczyszczenia. A4 pozostaje przy tym korytarzem ważnym dla bezpieczeństwa państwa oraz procesów związanych z przyszłą odbudową Ukrainy.

Te wszystkie konteksty - zdaniem miast i gmin członkowskich GZM - przekładają się na potrzebę optymalnego zaplanowania rozbudowy A4: przy minimalizacji negatywnych skutków dla miast i zapewnieniu pełnej przepustowości. Metropolia zgłasza jednocześnie obawy lokalnych samorządów i społeczności co do wpływu rozbudowy A4 na otoczenie i wynikających z tego ograniczeń rozwojowych.

Członkowie GZM za niepokojący uznali zakres ogłoszonego przez katowicki oddział dyrekcji przetargu, który według Metropolii przewiduje możliwość likwidacji (zamknięcia) części węzłów A4, przy ograniczeniu roli gmin do opiniowania wybranych rozwiązań. Budzi to zaniepokojenie samorządów, także w kontekście aktów planowania przestrzennego, które np. wyznaczają tereny pod inwestycje, uwzględniając dotychczasowe węzły.

Tym samym przed wyborem wariantu realizacyjnego GZM „zdecydowanie wnioskuje” o rozszerzenie zakresu analiz o dodatkowe warianty przebiegu autostrady A4” na jej terenie. Wskazuje jednocześnie na zasadność: uwzględnienia w analizach multimodalnego modelu ruchu GZM, uwzględnienia planowanych i realizowanych przez GZM zmian w systemie transportu publicznego, w tym komponentu kolejowego, a także włączenia Urzędu Metropolitalnego w opiniowanie i uzgadnianie dokumentacji rozbudowy A4.

GZM zamierza przypomnieć w apelu, że w ramach własnego rozpoznania rozwiązań optymalnych dla swoich gmin członkowskich zleciła wstępną analizę trzech wariantów inwestycji. Zakładają one rozbudowę A4 w istniejącym śladzie, budowę autostrady A4 bis (na południe od istniejącej) i budowę tzw. Północnej Obwodnicy GZM (od węzła Pyrzowice na A1 do węzła Kleszczów na A4).

Analizy te według GZM wskazały na zasadność m.in. dalszego poszukiwania zoptymalizowanego wariantu dla autostrady A4 bis (wg prognoz mogłaby ona przejąć ok. 30-40 proc. ruchu z obecnej A4), przy uwzględnieniu lokalnych uwarunkowań społecznych, gospodarczych i środowiskowych.

Uzasadnione byłoby też wg Metropolii domknięcie zachodniego odcinka tzw. Północnej Obwodnicy GZM (jako kontynuacji projektowanej obwodnicy Nakła Śląskiego i Świerklańca w ciągu DK78, od węzła Pyrzowice na A1, przez projektowany węzeł Tarnowskie Góry Północ na przyszłej drodze S11, do węzła Kleszczów na A4). Droga ta odciążyłaby węzeł Piekary Śląskie w ciągu A1/S11 i usprawniła obsługę komunikacyjną północno-zachodnich gmin GZM.

Analizy GZM za zasadne wykazały ponadto postulowane przez władze Katowic docelowe przykrycie śródmiejskiego odcinka autostrady A4 w tym mieście, jako kluczowej inwestycji ograniczającej oddziaływanie drogi otoczenie.

GZM zadeklarowała gotowość do współpracy i dialogu w sprawie oraz przekazanie do dyspozycji GDDKiA opracowania „Analiza możliwości rozbudowy autostrady A4 na terenie GZM z uwzględnieniem rozwiązań obwodnicowych” z grudnia 2025 r. wykonawcy „INKOM”, jako materiału wspierającego dalsze prace planistyczne i decyzyjne.(PAP)

mtb/ drag/