Zgodnie z treścią apelu zgromadzenie GZM zwróci się do MI o pilną potrzebę zmian zasad finansowania dróg krajowych w miastach na prawach powiatu, będących w zarządzie prezydentów tych miast, zgodnie z Ustawą o drogach publicznych.

Członkowie Metropolii, która wśród 41 gmin członkowskich zrzesza 13 miast na prawach powiatu akcentują, że skuteczna realizacja ustawowych obowiązków wymaga zapewnienia miastom na prawach powiatu wsparcia finansowego, adekwatnego do zadań. Precyzują, że chodzi o systemowe rozwiązania zapewniające stałe środki na inwestycje i remonty na drogach krajowych.

W apelu zaznaczono, że obecnie koszty inwestycji na drogach krajowych są niewspółmiernie wyższe od nakładów na bieżące zarządzanie i utrzymanie. Przede wszystkim wyzwaniem jest „wysoce niezadowalający” stan techniczny takich dróg i towarzyszącej im infrastruktury.

Samorządy GZM przypominają, że wynika to z czasu budowy wielu z nich (najczęściej przed wieloma dekadami) oraz wieloletniej kumulacji natężenia ruchu. Drogi te, prócz głównej funkcji przenoszenia ruchu tranzytowego, przecinają gęstą strukturę urbanistyczną miast, będąc elementem ich wewnętrznych układów komunikacyjnych.

„Od lat obserwowana jest drastycznie narastająca dysproporcja pomiędzy rosnącymi potrzebami inwestycyjnymi i remontowymi, a możliwościami finansowymi i organizacyjnymi miast na prawach powiatu. Utrudnia to, a nawet uniemożliwia, prawidłową realizację zadań wynikających z roli zarządcy drogi” - stwierdzają w apelu członkowie Metropolii.

Odnoszą to do swoich doświadczeń, a szczególnie przykładów dot. drogi krajowej nr 79 z Chorzowa (zamknięta estakada nad rynkiem) i Bytomia (konieczność przebudowy kanalizacji pod częścią centrum, aby uniknąć zalewania drogi) oraz DK94 w Sosnowcu (estakada nad linią kolejową nr 1).

Zgromadzenie GZM podkreśla, że obecny model finansowania jest niewydolny i zmiany w nim są niezbędne. Ocenia, że utrzymanie sprawnej i wydanej przejezdności dróg krajowych nie jest wyłącznie lokalnym obowiązkiem samorządów lecz elementem krajowego systemu powiązań tranzytowych o strategicznym znaczeniu. Ma to szczególne znaczenie w obecnej sytuacji geopolitycznej, w kontekście obronności i przyszłej odbudowy Ukrainy.

Jednocześnie Metropolia deklaruje gotowość do współpracy i dialogu w tej sprawie oraz przekonanie, że postulowane zmiany będą dobre dla wszystkich miast na prawach powiatu w kraju.

W uzasadnieniu uchwały przyjmującej treść apelu uściślono, że będzie on wyrazem problemów miast na prawach powiatu, związanych z ustawową koniecznością pełnienia roli zarządcy wszystkich dróg publicznych (krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych), zgodnie z art. 19 ust. 5 Ustawy o drogach publicznych.

Realizacja tego wymogu wiąże się z kosztami, niewspółmiernie wysokimi w stosunku do realnych możliwości finansowych miast (przy nasilających się z roku na rok potrzebach). W efekcie miasta na prawach powiatu uznają, że sprawowanie przez nie prawidłowego zarządu nad drogami krajowymi na ich terenie jest bardzo ograniczone, a w zasadzie nie jest możliwe w pełnym zakresie. Stąd apel ws. zmian w finansowaniu. (PAP)

(planujemy kontynuację tematu)

mtb/ mrr/