Tegoroczna realizacja odchodzi od tradycyjnych, dekoracyjnych form Grobu Pańskiego. Jak wyjaśnił PAP jego autor i zarazem rektor katowickiego ASP prof. Grzegorz Hańderek, przestrzeń została zaprojektowana jako „bardzo wąski, ciemny korytarz”, co ma wzmacniać indywidualny wymiar przeżycia Triduum Paschalnego.

- To doświadczenie graniczne, w którym człowiek zostaje sam – i to chcieliśmy podkreślić – zaznaczył rektor.

Centralnym tworzywem instalacji jest wosk, odwołujący się do symboliki liturgicznej, w tym do Exsultetu – orędzia wielkanocnego. Artysta zwrócił uwagę na jego dwoistą naturę. - Wosk daje światło, ale jednocześnie, gdy się topi, tworzy formy przypominające rany. To obraz światła, które jest związane z cierpieniem – powiedział.

Instalacja nie ma charakteru statycznego – zmienia się w kolejnych dniach Triduum: od Wielkiego Czwartku, przez Wielki Piątek, aż po Niedzielę Zmartwychwstania, kiedy osiąga swoją finalną formę. Jak podkreślił autor, ważny jest sam proces przemiany, a nie tylko końcowy efekt.

Projekt jest częścią kilkuletniej współpracy prof. Hańderka z dominikanami w Katowicach. W tym czasie powstały różne interpretacje Grobu Pańskiego, często odwołujące się do zmysłów – m.in. zapachu czy dotyku. Jedna z instalacji wykorzystywała zapach nardu, znany z biblijnej sceny w Betanii, użyty do balsamowania ciała Chrystusa.

Artysta podkreślił, że celem tych działań jest odejście od schematów. - Groby bywają albo bardzo konserwatywne, albo publicystyczne, czasem ocierające się o kicz. Chcieliśmy zaproponować inną formę – bardziej skupioną na doświadczeniu – zaznaczył.

Istotnym elementem tegorocznej realizacji jest także jej ścisłe powiązanie z liturgią. W poprzednich latach elementy instalacji były wykorzystywane podczas obrzędów – np. jako forma monstrancji w procesji wielkanocnej. - Chodzi o to, by Grób Pański nie był tylko scenografią, ale realnie uczestniczył w liturgii – powiedział prof. Hańderek.

Projekt powstaje w dialogu z zakonnikami, którzy wnoszą do niego interpretację teologiczną. W tym roku artysta współpracował szczególnie z o. Pawłem Koniarkiem. - To spotkanie dwóch perspektyw – obrazu i słowa. Tekst liturgiczny pozostaje ten sam, ale wciąż rodzi nowe znaczenia – wyjaśnił profesor.

Instalacja wpisuje się również w szerszą koncepcję przestrzeni kościoła dominikanów w centrum Katowic, zaprojektowanej jako miejsce wyciszenia. Minimalistyczne, jasne wnętrze – współtworzone przez środowisko Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach – ma służyć nie tylko wiernym, ale także osobom szukającym chwili skupienia w miejskim otoczeniu.

Zdaniem autora, tegoroczny Grób Pański wpisuje się w tę ideę. - To próba ograniczenia bodźców i stworzenia przestrzeni, która pozwala na osobiste przeżycie – podsumował. (PAP)

jms/ aszw/