MŚ od 2015 r. działa w tzw. Kwartale Kultury na terenie dawnej kopalni Katowice. Jego główne powierzchnie wystawiennicze znajdują się na kilku piętrach pod ziemią. Muzeum wykorzystuje też stopniowo rewitalizowane historyczne zabudowania powierzchniowe kopalni.

Placówka w ostatnich dniach potwierdziła rozpoczęcie realizacji dwóch unijnych projektów dotyczących zabudowań na powierzchni. Jednym z nich jest adaptacja pokopalnianych budynków kuźni i warsztatu mechanicznego na funkcje ekspozycyjną i edukacyjną.

Zaadaptowane budynki mają zyskać głównie funkcję wystawienniczą - z przeznaczeniem na wystawę stałą prezentującą historię przemysłu na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Ma się też w nich znaleźć przestrzeń warsztatowo-edukacyjna i pracownia konserwacji metalu. Projekt MŚ o wartości 49,4 mln zł otrzymał przed dwoma laty 32,2 mln zł dofinansowania w pierwszym naborze Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-27. Wkład własny do tego projektu zapewnia Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Drugim projektem jest rewitalizacja dawnej elektrowni, nadszybia szybu Bartosz oraz wieży wodnej, przy wsparciu środków Funduszu Sprawiedliwej Transformacji w programie Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-27 (FESL). Dawna elektrownia i nadszybie Bartosza mają stać się wielofunkcyjną przestrzenią wydarzeń z zapleczem dla koncertów, spotkań i działań artystycznych. W maszynowni Bartosza już w sierpniu 2024 r. wyeksponowano zabytkową parową maszynę wyciągową – używaną w tym miejscu do 1996 r., według placówki od 1892 r., czyli najdłużej w europejskim górnictwie.

Zmienić ma się też górująca nad muzealnym kompleksem, choć dotąd mocno zniszczona i doraźnie zabezpieczona, wieża ciśnień. Mają w niej powstać przestrzenie ekspozycyjne, punkt widokowy i kawiarnia. Całość ma uzupełnić urządzona zielona przestrzeń wokół budynków.

Obiekty te mają zostać zrewitalizowane dzięki dotacji z FESL w działaniu 10.09 Ponowne wykorzystanie terenów poprzemysłowych, zdewastowanych, zdegradowanych na cele rozwojowe regionu.

Projekt „Adaptacja zabytkowych budynków pokopalnianych na potrzeby Muzeum Śląskiego w Katowicach” został w tym działaniu wybrany do dofinansowanie w procedurze niekonkursowej (jako uznany za strategiczny dla regionu) już w 2024 r. Jego całkowitą wartość oszacowano na 126,5 mln zł, przy wsparciu FST 39,5 mln zł.

Ostatnią dotąd powierzchniową inwestycją MŚ była przebudowa i adaptacja zabytkowego budynku dawnej łaźni Gwarek na magazyn studyjny - współfinansowana z Funduszy Norweskich. Otwarto go na początku ub. roku.

Współprowadzone przez samorząd województwa śląskiego i resort kultury Muzeum Śląskie prowadzi też już wcześniej zamówione przedsięwzięcia dot. powierzchni: m.in. konserwacja zabytkowej wieży wyciągowej szybu Warszawa.

MŚ od lat zmaga się z problemami technicznymi związanymi z konstrukcją obecnej siedziby. W sierpniu 2024 r. zamówiono prace związane z uszczelnieniem podziemnych obiektów. Finansowane z budżetu woj. śląskiego roboty polegają na odkopaniu stropodachu i ścian do głębokości 3 metrów, usunięciu izolacji oraz wykonaniu jej w nowej technologii.

W trakcie tych prac w połowie lutego br. doszło do awarii systemu zasilania. Według informacji MŚ zbiory nie były zagrożone, jednak przez parę tygodni nie było warunków, aby w komfortowy sposób można było odwiedzać wystawy w podziemnej części placówki. Została ona udostępniona zwiedzającym 17 marca br.

Wraz z postępem prac przy hydroizolacji podziemnej części MŚ poinformowało ponadto o zmianie organizacji wejścia do muzeum i poruszania się po terenie. Wejście główne przeniesiono do holu centralnego (gdzie znajduje się również kasa). Można tam dojść od parkingu naziemnego przy ul. T. Dobrowolskiego (i od NOSPR), a także od parkingu podziemnego.

Do budynków zewnętrznych MŚ najlepiej jest dojść od strony Parku Boguckiego przez parking naziemny. Do budynku Łaźni można dostać się też windą terenową na parkingu.(PAP)

mtb/ aszw/