W rozmowie z PAP prof. Paweł Gąsior, kierownik zakładu kardiologii Inwazyjnej z Górnośląskiego Centrum Medycznego w Katowicach wyjaśnił, że w ostatnich dekadach liczba zabiegów przezskórnych w kardiologii, chirurgii naczyniowej czy radiologii systematycznie rośnie. Procedury te wymagają użycia promieniowania jonizującego do obrazowania struktur anatomicznych.

– Ekspozycja na promieniowanie w trakcie takich zabiegów może być znacząca i stanowi istotne zagrożenie dla personelu pracującego w pracowniach zabiegowych – powiedział prof. Gąsior.

Z badań i ankiet prowadzonych wśród kardiologów interwencyjnych wynika, że problem może mieć już wymierne konsekwencje zdrowotne. Jak wskazał profesor, u około połowy lekarzy wykonujących zabiegi inwazyjne stwierdza się wczesne zmiany odpowiadające zaćmie.

Lekarze częściej mają także zmiany miażdżycowe w tętnicach szyjnych, szczególnie po lewej stronie ciała – tej bardziej narażonej na promieniowanie ze źródła aparatu rentgenowskiego. – Dodatkowo ponad 80 proc. kardiologów inwazyjnych zgłasza dolegliwości ze strony kręgosłupa i bóle mięśniowe – zaznaczył profesor.

Według niego wynika to m.in. z konieczności noszenia ciężkich fartuchów ołowianych chroniących przed promieniowaniem. Standardowa odzież ochronna waży ok. 10 kg i składa się zwykle z osłony tułowia, spódnicy sięgającej kolan oraz ochrony tarczycy. Długotrwała praca w takiej odzieży i w wymuszonej pozycji podczas zabiegów może prowadzić do problemów ortopedycznych.

Profesor zwrócił również uwagę na doniesienia o zwiększonej liczbie agresywnych guzów mózgu wśród lekarzy pracujących przez wiele lat w pracowniach hemodynamicznych. W większości przypadków nowotwory pojawiały się po lewej stronie mózgu – tej bardziej narażonej na promieniowanie. – Lekarze i pielęgniarki wykonujący zabiegi interwencyjne należą do grup zawodowych narażonych na jedne z najwyższych poziomów promieniowania w pracy. Zdarza się, że roczne dawki są wyższe niż u pracowników elektrowni jądrowych – powiedział ekspert.

W Górnośląskim Centrum Medycznym zastosowano nowy system osłon radiologicznych. Według producenta i dostępnych badań rozwiązanie to może ograniczać promieniowanie rozproszone docierające do operatora o ponad 99 proc.

System składa się z mobilnych ekranów oraz dodatkowych osłon przy stole zabiegowym. Całość można przenosić między różnymi pracowniami.

Pierwsze dwa zabiegi wykonano jeszcze z użyciem standardowych fartuchów, jednocześnie monitorując dawki promieniowania docierające do operatora i personelu. – Gdy zobaczyliśmy, że wartości są praktycznie bliskie zeru, zdecydowaliśmy się wykonać angioplastykę bez noszenia fartuchów ołowianych – powiedział prof. Gąsior.

Technologia może być stosowana przy większości procedur kardiologii inwazyjnej, w tym koronarografii, angioplastyce, czy w najbardziej złożonych zabiegach udrażniania przewlekle zamkniętych tętnic wieńcowych, które mogą trwać nawet kilka godzin. Według lekarza system znajduje zastosowanie także w zabiegach strukturalnych serca, elektrofizjologii, chirurgii naczyniowej czy neuroradiologii.

Jak ocenił, barierą w upowszechnieniu technologii mogą być koszty oraz przyzwyczajenia personelu medycznego do tradycyjnych metod ochrony.

Lekarz Kierujący III Oddziałem Kardiologii prof. Wojciech Wojakowski wskazał również, że ograniczenie ekspozycji na promieniowanie mogłoby zwiększyć zainteresowanie specjalizacją w kardiologii inwazyjnej wśród kobiet. – W pracowniach kardiologii inwazyjnej i radiologii zabiegowej ochrona radiologiczna ma kluczowe znaczenie ze względu na wysokie dawki skumulowane, na jakie są narażani zarówno pacjenci, jak i personel, w tym kobiety w wieku rozrodczym. Nowoczesne metody ochrony przed promieniowaniem dla personelu medycznego są wyznacznikiem wiodących pracowni zabiegowych na świecie – podsumował profesor.(PAP)

jms/ akar/