Szczątki tych trzech żołnierzy zostały odnalezione przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN w Katowicach w 2021 r. w Katowicach i w Raciborzu. W maju ubiegłego roku złożono je w Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych na katowickim cmentarzu, gdzie obecnie spoczywają szczątki dziesięciu bohaterów podziemia niepodległościowego. Podczas wtorkowych uroczystości przedstawiciele katowickiego oddziału IPN, władz wojewódzkich, samorządowych oraz służb mundurowych złożyli kwiaty na ich grobach.

Władysław Januszewski ps. Blondyn urodził się 28 czerwca 1923 r. w Bugaju w powiecie zawierciańskim, podczas okupacji służył w Armii Krajowej. W kwietniu 1945 r., przed powołaniem do wojska, został zwerbowany do drużyny Pogotowia Akcji Specjalnych Narodowych Sił Zbrojnych ppor. Antoniego Sękowskiego. Został aresztowany w lipcu 1945 r. przez bezpiekę w Będzinie, po brutalnym śledztwie skazany i wraz z towarzyszami broni stracony 4 maja 1946 r. w katowickim więzieniu przy ul. Mikołowskiej. „W aktach IPN zachowała się jego biało-czerwona opaska na ramię z inicjałami AK, skonfiskowana przez UB, która po 75 latach została przekazana rodzinie” - podał katowicki IPN. Szczątki Władysława Januszewskiego zostały odnalezione w kwietniu 2021 r. na cmentarzu parafialnym przy ul. Wróblewskiego w Katowicach-Bogucicach.

Edmund Kasprzyk ps. Lech, Matniak, Czarny, urodził się 7 stycznia 1923 r. w Strzemieszycach w powiecie będzińskim, w 1940 r. był więziony w Sosnowcu za ucieczkę z robót przymusowych z fabryki amunicji. Od 1943 r. był żołnierzem VIII Okręgu Śląsk Narodowych Sił Zbrojnych. Od kwietnia 1945 r. służył w drużynie ppor. Sękowskiego. Podobnie jak Januszewski został aresztowany w lipcu 1945 r., a następnie stracony 4 maja 1946 r. w więzieniu przy ul. Mikołowskiej. Szczątki Edmunda Kasprzyka również zostały odnalezione w kwietniu 2021 r. na cmentarzu przy ul. Wróblewskiego w Katowicach.

Henryk Skałecki ps. Suchy, urodzony 1 maja 1926 r. w Woli Sławińskiej w gminie Konopnica, od czerwca 1944 r. był żołnierzem podziemia niepodległościowego. W lipcu 1945 r. zranił nożem pijanego żołnierza Ludowego Wojska Polskiego, który atakował bagnetem zebranych przed sklepem ludzi. Został zatrzymany 19 grudnia 1945 r. w Lublinie i skazany na trzy lata więzienia za posiadanie broni oraz zamach na żołnierza. Był więziony w Lublinie, a później w Raciborzu. W marcu 1947 r. sąd w Lublinie nakazał natychmiastowe zwolnienie go z więzienia. „Skałecki nie doczekał zwolnienia z więzienia, gdzie zmarł 23 marca 1947 r. w wieku 20 lat” - opisywał IPN. Szczątki Henryka Skałeckiego zostały odnalezione w czerwcu 2021 r. przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN na cmentarzu parafialnym Jeruzalem w Raciborzu.

Siostrzeniec Edmunda Kasprzyka, Roman Myśków, mówił podczas wtorkowych uroczystości, że po wykonaniu wyroku jego krewny wraz z towarzyszami broni zostali złożeni do grobu zbiorowego w Bogucicach. Ich bliscy znali to miejsce, byli w kontakcie z miejscowym proboszczem, ale dopiero po odwilży w 1956 r. można było tam postawić nagrobek. Kilka lat temu ekshumowano szczątki żołnierzy i po procedurze identyfikacji w ubiegłym roku uroczyście pochowano je na cmentarzu komunalnym. - Ten pochówek był bardzo wzruszający, w asyście żołnierzy, była msza w kaplicy na cmentarzu. To było jakby takie oddanie godności tym żołnierzom, którzy w tak młodym wieku zgięli walcząc z reżimem komunistycznym – podsumował.

Główne obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Katowicach odbywały się w kościele pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Obchody organizował katowicki IPN we współpracy z tą parafią. Patronat nad uroczystościami sprawowali: wojewoda śląski Marek Wójcik, marszałek woj. śląskiego Wojciech Saługa i prezydent Katowic Marcin Krupa.(PAP)

kon/ aszw/