Jak wyjaśnił, stąd m.in. starania o siedzibę Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) czy w zakresie rozwoju usług opartych o sztuczną inteligencję. Podkreślił wagę integracji miast regionu wobec wyzwań gospodarczych, demograficznych i finansowych. Stwierdził, że w regionie brakuje wizji przywództwa, a różne potencjały są zbyt rozproszone.

W środowej rozmowie na antenie Radia Piekary Karolczak ocenił, że działająca od 2018 r. Metropolia jest jako organizacja w trudnym momencie i potrzebuje „nowego otwarcia”. Miała w tym pomóc nowelizacja ustawy o związku metropolitalnym w woj. śląskim, którą umieszczono w projekcie nowej ustawy metropolitalnej dla woj. pomorskiego. Projekt, wymagający finansowania pomorskiej metropolii kwotą 400-500 mln zł, utknął jednak w rządzie.

Przewodniczący ocenił, że nowelizacja ustawy metropolitalnej poprawiłaby trochę warunki działania GZM, ale zastrzegł, że patrząc na wyzwania, byłoby to za mało. - Potrzebne są większe, odważniejsze decyzje - zaznaczył.

GZM stara się tworzyć nowe inicjatywy, także integrujące regionalny potencjał. To m.in. przedsięwzięcia dot. sztucznej inteligencji - po uznaniu Metropolii za jeden z krajowych wiodących ośrodków w tym zakresie czy walka o pozyskanie siedziby ESA. Filarem pierwszej z tych inicjatyw jest jeden z największych w UE zbiór otwartych danych GZM, a podstawą drugiej: duża liczba podmiotów w regionie działających w branży kosmicznej.

Karolczak przypomniał, że choć miasta GZM kojarzą się nadal stereotypowo z węglem i stalą, więcej osób zatrudniają dziś np. branża motoryzacyjna czy usługi dla biznesu. - Każda z tych branż ma dzisiaj swoje problemy, dlatego musimy szukać jak najwięcej takich filarów rozwoju. Ośrodek AI na pewno nam w tym pomoże. ESA - walczymy. Nawet, jeśli przegramy, zmapowanie tych kompetencji, potencjału i próba pokazania ich na pewno się przyda, żeby dalej się rozwijać - ocenił.

Nawiązał do przedsięwzięć GZM z poprzednich lat. Wskazał, że rozwój technologii i usług dronowych dla miast, nad czym Metropolia pracowała m.in. z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej i Urzędem Lotnictwa Cywilnego, wobec wojny w Ukrainie skręcił w stronę zastosowań wojskowych. Temat ten zapewne wróci jednak na agendę UE.

Nawiązując do problemów górnictwa, a od niedawna motoryzacji, Karolczak stwierdził, że to dowód, że nie można zamykać się w monokulturze przemysłowej. - Musimy szukać wielu setek drobnych, małych filarów, które będą trzymać naszą gospodarkę, ale nie będzie łatwo - zastrzegł. Wśród czynników niekorzystnych wymienił demografię (w ciągu ośmiu lat działalności populacja GZM spadła z blisko 2,3 mln osób do 2,1 mln) oraz przenoszenie się źródeł energii na północ kraju, przy rozwoju morskiej energetyki wiatrowej i energetyki jądrowej.

- Zatem przeniesie się tam też przemysł, który potrzebuje energii elektrycznej. (…) A my musimy odnaleźć się w tym starym Śląsku, jak go zmienić, żeby nie był uzależniony od tych monokultur - stwierdził.

Wśród perspektywicznych dla regionu branż wymienił zbrojeniową; na terenie GZM działają bowiem Rosomak, Bumar-Łabędy czy OBRUM. - To olbrzymia szansa, ponieważ w tym obszarze zbrojeniowym jesteśmy najlepsi w Polsce i na pewno te kompetencje jesteśmy w stanie wykorzystać - ocenił Karolczak. - Natomiast tu lobbing w Warszawie jest bardzo ważny. Musimy cały czas przypominać, że jeżeli dzisiaj nie uzyskamy tego typu inwestycji, nie zbudujemy następnej nogi rozwijającej region, to może się skończyć trochę jak w Stanach, że tu będzie pas rdzy i miasta jak Detroit czy Buffalo, które straciły swoje przewagi konkurencyjne - zobrazował.

Pytany o koncepcję łączenia uczelni państwowych regionu, wobec której zdystansowała się ostatnio np. rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, przewodniczący zarządu GZM przypomniał, że obecne instytucje, również naukowe, przy wyludniającym się regionie nie dostaną skądś nagle więcej pieniędzy. - Naszych miast nie będzie stać na utrzymanie infrastruktury. Jeżeli nie zaczniemy mocno z sobą współpracować - czy to będzie jedno miasto, czy powiat metropolitalny, czy jakiekolwiek inne rozwiązanie - na pewno wiemy jedno: to dzisiejsze się nie sprawdza - zaakcentował.

- Metropolia dzisiaj nie ma narzędzi do tego, żeby zrobić cokolwiek poza transportem. Tam, gdzie mamy kompetencje, jest duży progres. Udało się usprawnić usługę publiczną w transporcie publicznym, mamy na to dokumenty - podkreślił Karolczak. I dodał: „wszystkie inne kompetencje, problemy, obszary, które są potrzebne, żeby dalej się też integrować, to leży". - Nie ma spalarni, nie ma wspólnego systemu dostarczania wody. Każde miasto załatwia sam temat śmieci. Nie ma wspólnego planowania przestrzennego, wspólnej średniej edukacji, wspólnej strategii. Nawet każde miasto osobno zarządza swoją częścią Drogowej Trasy Średnicowej - inaczej niż pozostałe - wskazał.

Przewodniczący zarządu GZM zastrzegł, że w jego ocenie w regionie „brakuje wizji liderstwa”, a różne potencjały są zbyt rozproszone.

GZM powstała 1 lipca 2017 r., a zaczęła działać od 1 stycznia 2018 r. Organizacja - mocą ustawy przygotowanej specjalnie dla regionu - skupia 41 miast i gmin centralnej części woj. śląskiego. Zgodnie z dotychczasową ustawą Metropolia może zajmować się m.in. transportem i wspólną promocją.(PAP)

mtb/ pad/ malk/