Organizacja transportu publicznego to zadanie własne miast i gmin, w obrębie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM) przekazane przez samorządy członkowskie. Utrzymywane jest głównie ze składki zmiennej, opłacanej co roku proporcjonalnie przez gminy, a także z wpływów z biletów.

GZM organizuje komunikację miejską poprzez swoją jednostkę budżetową - Zarząd Transportu Metropolitalnego (ZTM). Komunikacja miejska na tym terenie nosi nazwę Transport GZM.

Jak przekazał PAP w piątek rzecznik ZTM Michał Wawrzaszek, w grudniu 2024 r. dochody tej organizacji, czyli wpływy z biletów, mandatów itp., osiągnęły prawie 23,9 mln zł, a w grudniu 2025 r. ok. 27,1 mln zł. Jest to wzrost o ponad 3,2 mln zł (14,4 proc.).

W tym okresie wzrosły m.in. wpływy z biletów: o ile w grudniu 2024 r. było to ok. 22,3 mln zł, to w grudniu 2025 r. prawie 24,1 mln zł. Wzrost sięgnął o ok. 1,8 mln zł, przy czym 80 proc. biletów kupiono elektronicznie (z tego 57 proc. w aplikacjach mobilnych).

Z danych ZTM wynika też, że w grudniu ub. roku operatorzy zrealizowali 99,88 proc. usług przewozowych, przy czym jakość ich usług była kontrolowana 3085 razy. Prawidłowości odbywania podróży w Transporcie ZTM zapewniły 25 tys. 863 kontrole biletów.

W całym ub. roku wzrosła rdr liczba sprzedanych biletów; w 2025 r. było to ponad 41,2 mln biletów, o ok. 2 mln więcej niż w 2024 r. W 2024 r. łączny dochód z opłat dodatkowych (mandatów) wyniósł 14,5 mln zł, natomiast w 2025 r. - ok. 18,5 mln zł.

Organizacja transportu publicznego to co roku kluczowy punkt budżetu GZM. W tym roku ma pochłonąć 2,441 mld zł z wszystkich wydatków Metropolii oszacowanych na 2,905 mld zł. Z tej kwoty 2,058 mld zł to wydatki bieżące związane z organizacją komunikacji miejskiej oraz 382,5 mln zł na wkład do zakupu autobusów elektrycznych czy rozwiązań technologicznych i informatycznych (np. nowoczesne systemy płatności).

Wieloletnia prognoza finansowa GZM na lata 2026-36 zakłada w 2026 r. finansowanie przewozów tramwajowych Transportu GZM w limicie 588,8 mln zł, trolejbusowych 26,5 mln zł i autobusowych 1,06 mld zł. Odrębna kwota, 269,6 mln zł pochodzące w całości z budżetu Metropolii, finansuje tzw. autobusowe linie metropolitalne.

Część kosztów komunikacji dla gmin złagodzono, uwzględniając w budżecie GZM dochody z rozliczenia części zmiennej składki rocznej za poprzednie lata, uwzględniającej m.in. faktycznie poniesione koszty oraz wpłaty odroczonych składek z tytułu przejęcia przez Metropolię zadania organizacji transportu publicznego – to łącznie 144,2 mln zł.

Wpływy z mandatów za jazdę bez biletów założono w 2026 r. na 19,8 mln zł (przy kosztach kontroli 6,3 mln zł), a z kar dla przewoźników - na 5,6 mln zł. Gminy, które nie wchodzą w skład GZM, na organizowanie przewozów na ich terenie wpłacą w 2026 r. Metropolii łącznie 25,9 mln zł. (PAP)

mtb/ pad/